Yeni Delhi’de açılış konuşmasını yapan Başbakan Narendra Modi, Hindistan’ın “pazar” olmaktan çıkıp, AI çağında “kural koyucu merkez” olma iddiasını dile getirdi. “AI for All – Herkes için yapay zekâ” sloganıyla açıklanan vizyon çerçevesinde hükümet, yedi ilkeden oluşan bir AI yönetişim kılavuzu yayımladı; güvenlik, şeffaflık, kapsayıcılık ve veri egemenliği gibi başlıkları bu çerçeveye yerleştirdi.
Hindistan devletinin desteklediği BharatGen Param2 adlı büyük dil modeli de zirvede tanıtıldı. 17 milyar parametreli model, 22 Hint dilini destekleyen çok modlu (metin + ses + görsel) yetenekleriyle, ülkenin kendi dillerini ve verisini merkeze alan “egemen AI” stratejisinin omurgası olarak sunuldu.
Hükümet, bu vizyonu desteklemek için kamuya ait GPU kümesini yaklaşık 38.000’den 58.000’e çıkarma planını açıkladı. Böylece hem kamu projeleri hem de yerli girişimler için, Hindistan topraklarında çalışan büyük ölçekli AI modellerine altyapı sağlanması hedefleniyor.
Pichai, Altman, Amodei, Hassabis: “AI çağının güç masası” aynı karede
Zirveye damga vuran anlardan biri, teknoloji dünyasının en etkili isimlerinin Yeni Delhi’de aynı oturumlarda sahneye çıkması oldu.
- Alphabet ve Google CEO’su Sundar Pichai, yapay zekâyı “hayatımızın en büyük platform dönüşümü” olarak tanımladı ve Hindistan’daki yatırımlarını genişleteceklerini duyurdu. Google, Hindistan’ın doğusunda, özellikle Visakhapatnam (Vizag) çevresinde büyük bir AI veri merkezi kampüsü kurmak üzere ortaklıklarını derinleştiriyor; bu girişim, hem Hindistan’ın veri egemenliği stratejisi hem de küresel AI rekabeti açısından kritik görülüyor.
- OpenAI CEO’su Sam Altman, Hindistan’ın ChatGPT’de 100 milyon haftalık kullanıcı ile ABD’den sonra ikinci büyük pazar olduğunu açıkladı; ayrıca dünyadaki en yüksek öğrenci kullanıcı sayısının da Hindistan’da olduğunu belirtti. Altman, OpenAI’nin Mumbai ve Bengaluru’da ofisler açacağını, Delhi’deki varlığını da güçlendireceğini duyurarak Hindistan pazarına uzun vadeli bir bağlanma mesajı verdi.
- Anthropic CEO’su Dario Amodei, Hindistan’ı “bir veri merkezinde deha ülkesi” olarak tanımladı ve AI ajanlarının “çok yakında pek çok alanda insanları geride bırakacağını” söyledi. Ona göre Hindistan, doğru politikalarla AI sayesinde yüzde 25’lere varan büyüme hızlarına ulaşabilecek bir potansiyele sahip.
- Google DeepMind CEO’su Demis Hassabis ise, insan düzeyine yakın genel yapay zekânın (AGI) 5–8 yıl içinde mümkün olabileceğini dile getirdi. Hassabis, bugünkü sistemleri “pürüzlü / girintili çıkıntılı zeka” (jagged intelligence) olarak tanımlayarak; aynı modelin bazı görevlerde mükemmel, diğerlerinde ise tamamen başarısız olabildiğine dikkat çekti. Robotik alanında da önümüzdeki birkaç yıl içinde “fiziksel zekâda sıçrama” beklediğini söyledi.
Bu tablo, Hindistan’ın uzun süre “pazar” konumunda kaldığı küresel teknoloji yarışında artık masanın servis tarafında değil, karar tarafında oturmaya başladığı şeklinde yorumlandı.
Khosla’dan sert uyarı: “IT ve BPO 2030’a kadar ortadan kaybolacak”
Zirvenin en sert konuşmalarından biri, Sun Microsystems kurucu ortağı ve Silikon Vadisi yatırımcısı Vinod Khosla’dan geldi. Khosla, IT hizmetleri ve BPO (çağrı merkezi ve iş süreçleri dış kaynak kullanımı) sektörünün önümüzdeki 5–10 yıl içinde neredeyse tamamen ortadan kaybolabileceği uyarısında bulundu.
Khosla’ya göre:
- 5 yıl içinde birçok uzmanlık alanında AI ajanları insanlardan daha iyi performans vermeye başlayacak;
- 2030’a gelindiğinde “IT hizmeti” ve “klasik BPO” gibi iş modelleri ciddi ölçüde anlamsızlaşmış olacak;
- 2050 ufkunda ise, “insanların işe ihtiyaç duymadığı” bir ekonomik düzen olasılığı göz ardı edilemeyecek.
Khosla, bu nedenle Hindistan’ın 250 milyon gencini klasik hizmet ihracatı yerine AI ürün ve platform geliştirmeye yönlendirmesi gerektiğini vurguladı. Ona göre, Hindistan doğru stratejiyle “IT hizmetleri ihracatçısı” değil, AI tabanlı ürün ve hizmet ihracatçısı olarak küresel değer zincirinde çok daha üst bir yer edinebilir.
Brad Smith: “Sadece altyapı yetmez, Küresel Güney’e 50 milyar $ yatırım geliyor”
Microsoft Başkan Yardımcısı ve Başkanı Brad Smith, konuşmasında altyapı ile insan kaynağı arasındaki açığa dikkat çekti. Smith, sadece veri merkezi ve GPU yatırımlarının yeterli olmayacağını, AI okuryazarlığı ve beceri dönüşümü sağlanmadığı sürece gelişmekte olan ülkelerin geride kalacağını söyledi.
Smith, Microsoft’un 2030’a kadar Küresel Güney’de 50 milyar dolarlık AI altyapı yatırımı yapmayı taahhüt ettiğini, Hindistan’ın da bu yatırım planında merkezi konumda olduğunu açıkladı. Bu paket; veri merkezleri, bağlantı altyapısı, yenilenebilir enerji projeleri ve eğitim programlarını kapsıyor.
Adani’den 100 milyar dolarlık “enerji + yapay zekâ” hamlesi
Zirveye damga vuran en büyük finansal açıklamalardan biri, Adani Group Başkanı Gautam Adani’den geldi. Adani, 2035’e kadar Hindistan genelinde yenilenebilir enerjiyle beslenen AI-odaklı veri merkezlerine 100 milyar dolar yatırım yapacaklarını duyurdu.
Plan kapsamında:
- Mevcut yaklaşık 2 GW veri merkezi kapasitesi 5 GW seviyesine çıkarılacak;
- Bu yatırımların etrafında sunucu üretimi, enerji altyapısı ve egemen bulut platformları gibi alanlarda ek 150 milyar dolarlık yatırım tetiklenecek;
- Toplamda Hindistan’da 250 milyar dolarlık bir AI altyapı ekosistemi oluşması hedeflenecek.
Adani, “Enerjiyi ve hesaplama gücünü birlikte kontrol eden ülkeler, AI çağında lider olacak” diyerek yatırımı, Hindistan’ın teknolojik egemenlik stratejisinin parçası olarak tanımladı.
Blackstone–Neysa anlaşması: 20 binden fazla GPU, “neo-bulut” oyuncusu
Küresel özel sermaye devi Blackstone da, Mumbai merkezli AI altyapı girişimi Neysa’ya 600 milyon dolara kadar özkaynak yatırımı yaparak toplamda 1,2 milyar dolarlık bir finansman paketini zirve haftasında açıkladı.
2023’te kurulan Neysa, Hindistan’da yerli veri merkezlerinde çalışan GPU tabanlı AI bulut (neo-cloud) altyapısı sunuyor. Yeni paketle şirket:
- Hindistan’daki yaklaşık 1.200 GPU kapasitesini 20.000’in üzerine çıkaracak;
- Finans sektörü, sağlık, kamu ve teknoloji şirketleri için ülke içinde konumlanan yüksek performanslı AI altyapısı sağlayacak;
- Hindistan’ın “egemen hesaplama gücü” (sovereign compute) hedefinde önemli bir oyuncu haline gelecek.
Blackstone, bu yatırımla Hindistan’ı küresel AI “seç ve kürek” (picks and shovels) stratejisinin merkezlerinden biri haline getirmeyi amaçladığını vurguladı.
350 trilyon dolarlık servet kayması ve 13 trilyon dolarlık risk
Zirveye eşlik eden etki analizlerinde, altı yükselen teknoloji alanının – yapay zekâ, kuantum bilişim, füzyon enerjisi, nanoteknoloji, gen düzenleme ve genişletilmiş gerçeklik (XR) – 2050’ye kadar 350 trilyon dolarlık küresel servet kaymasına yol açabileceği; aynı dönemde AI kaynaklı 13 trilyon dolarlık düzeltme / sistemik risk potansiyeli bulunduğu öngörüldü.
Bu projeksiyonlar, zirvedeki oturumlarda hem fırsat hem risk boyutuyla tartışıldı; özellikle finansal istikrar, enerji güvenliği ve jeopolitik rekabet açısından “AI çağının mali mimarisi” başlığı altında yoğun analizlere konu oldu.
Küresel AI düzeninde “Hindistan + Avrupa + Birleşik Krallık” hattı
India AI Impact Summit 2026, Bletchley Park (Birleşik Krallık, 2023), Seul (Güney Kore, 2024) ve Paris (Fransa, 2025) zirvelerinin ardından düzenlenen dördüncü büyük küresel AI buluşması oldu.
Yeni Delhi’deki toplantı, bir yandan ABD–Çin eksenindeki teknoloji rekabetini masaya yatırırken, diğer yandan:
- Hindistan’ın Global South için bir ses olma iddiasını,
- Avrupa Birliği’nin düzenleyici güç rolünü,
- Birleşik Krallık’ın AI güvenliği ve etik konularındaki öncü konumunu
aynı denklem içinde buluşturdu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres’in de katıldığı liderler oturumları, AI yönetişiminin yalnızca güvenlik değil, kalkınma ve adalet boyutunu da tartışmaya açtı.
Sonuç: “Servis eden” değil, “oyun kuran” Hindistan
Yeni Delhi’deki zirve, hem konuşmacı listesi hem açıklanan yatırım paketleri hem de açıklanan rakamların büyüklüğü nedeniyle, son on yılın en yoğun “güç odası” buluşmalarından biri olarak kayda geçti.
Hindistan, yeni yerli dil modelleri (Param2), on binlerce GPU’luk egemen altyapı planı, yüz milyarlarca dolarlık veri merkezi ve yenilenebilir enerji yatırımları, OpenAI–Google–Microsoft–Anthropic gibi devlerle derinleşen ilişkileri ve Global South vurgusuyla, bu kez masaya servis yapan değil, masada oyun kuran aktör olma iddiasını açık biçimde ortaya koydu.
Zirvenin sonunda ortaya çıkan tablo, sadece teknolojik bir dönüşümü değil; istihdamın yapısını, servetin coğrafi dağılımını ve küresel siyasi güç dengelerini de yeniden yazabilecek bir AI çağının kapıda olduğunu gösteriyor.