60 yaş üzerinde risk artıyor

Erkeklerde biraz daha sık görülmekle beraber, daha çok yaşlı hastalarda, 60 yaş üzerinde riskin attığını vurgulayan Çetiner, şu ifadeleri kullandı:

’’Ancak ‘Şu popülasyonda daha fazladır’ dediğimiz belirli bir hasta grubu yok. Ama 60 yaş üzerindeki hastalarda, özellikle kas erimesi ve güçsüzlükle başlayan şikayetlerde mutlaka nörolojik muayene ile birlikte değerlendirip hastaya ona göre bir yol haritası çizmekte fayda var. ALS hastalığı daha çok kas güçsüzlüğü, kaslarda erime ve seyirme gibi bulgular veriyor. İlerleyen dönemlerde hastalarda solunum problemleri, konuşma güçlükleri ve yutma güçlükleri olabiliyor. Bunun için bu hastalara daha dikkatli davranmamız gerekiyor. Tıp etiği dediğimiz kavramda özellikle bazı tedaviler hastaya bırakılıyor. Hastanın kişisel tedavisi önemli. Zaten yasal olarak da kendi kararını verme yetisi bulunmakta. Ama biz olabildiğince hastaları ikna edip, özellikle solunum, yeme ve içme gibi sorunlara daha multidisipliner yaklaşarak onları biraz daha ikna edici olmaya çalışıyoruz.’’

Hastalara ve ailelere öneri ve tavsiyelerde bulunan Çetiner, sözlerini şöyle tamamladı:

’’En önemli önerim şu hastalara ve ailelerine, bu hastalarımız her şeyin farkında, her şeyi biliyorlar. Evet, kas kaybı var ama hastanın beyinsel fonksiyonları çok uzun süre korunuyor. Her şeyi hissediyorlar. Bunlara muhakkak empati kurarak onların yanında olduğumuzu göstermemiz gerekiyor. Hastalarda moral ve motivasyonun yüksek tutulması gerektiğini düşünüyorum. Ben tedavinin geleceğine dair umutluyum. Bunun için hastaları yakın takip edip kontrollerle tekrar değerlendirmek gerekiyor.”

Programa Besni Kaymakamı Ahmet Oğuz Aslan, kurum amirleri ve vatandaşlar katılırken, otizmin toplumda daha iyi anlaşılması ve farkındalığın artırılması amaçlandı.

Programın açılışında yapılan konuşmalarda, otizmin bir hastalık değil, bireylerin dünyayı algılama ve iletişim kurma biçimini etkileyen bir farklılık olduğu vurgulandı. Toplumsal kabulün ve kapsayıcı yaklaşımın önemine dikkat çekildi.

Etkinlik kapsamında Elif Doğan tarafından günün anlam ve önemine ilişkin konuşma yapılırken, Diyetisyen Yaren Özer otizmli bireylerde beslenmenin önemi hakkında bilgilendirmede bulundu. Daha sonra Diyetisyen Özer tarafından, otizmli bireylerin ebeveynlerinin soruları cevaplandı.

Programda ayrıca evde bakım hizmetinden yararlanan Dilber Ceren kendi yazdığı şiiri seslendirirken, otizmli öğrenci Mehmet Burak Değirmenci’nin İstiklal Marşı’nı okuması katılımcılardan büyük alkış aldı.

Otizmli birey velisi Bekir Değirmenci ise yaşadıkları süreci ve deneyimlerini paylaşarak farkındalığın önemine dikkat çekti.

Duygu dolu anların yaşandığı program, katılımcılara teşekkür edilmesiyle sona erdi.

Renkli görüntülere sahne olan etkinlikte, katılımcılar hem eğlenceli vakit geçirdi hem de farkındalık mesajı verdi. Etkinlik kapsamında Down sendromlu bireylerin toplumun ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulanarak, her bireyin eşit haklara sahip olduğu mesajı öne çıkarıldı.

Yetkililer, bu tür etkinliklerin toplumda duyarlılığı artırmak açısından büyük önem taşıdığını belirtti.

Konuyla ilgili konuşan Samsat Belediye Başkanı Halil Fırat, “Bugün de Samsat Belediyesi ve Samsat Milli Eğitim Müdürlüğü ortaklaşa, sokaklarımızı temizlemeye çıktık, temizliyoruz. Bu çevre bilincini aşılamaya çalışıyoruz. Temel amacımız bu. Okula yeni başlayan öğrencilerimiz çevre temizliğinin ne kadar önemli olduğunu görüyor. Daha önce devam edenlerde zaten bu işi bildiği için çocuklara ağabeylik yapıyorlar. En önemlisi bu çevre temizliği ailelere de yansıyor, biz bunu bariz bir şekilde görüyoruz” diye konuştu.

Belediye Meclis Salonu’nda gerçekleştirilen seminere belediyenin birim müdürleri ve personeli katıldı. Seminerde LÖSEV Halkla İlişkiler Sorumluları Cemre Nur Arık ve Ayşenur Çağdar, vakfın yürüttüğü çalışmalar ve kanserle mücadelede dikkat edilmesi gereken hususlar hakkında katılımcıları bilgilendirdi.

Seminerde, kanserle mücadelede erken teşhisin önemi, destek mekanizmaları ve LÖSEV’in gönüllülük faaliyetleri gibi birçok başlık ele alındı.

Otizmli çocuklar pizza yapmak için mutfakta

Otizmli çocuklar, üniversite öğrencileriyle birlikte mutfakta yemek pizza yaptı. Adıyaman Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Keleş, Adıyaman Otizm Dernek Başkanı Zeynal Şenlik’in de katıldığı etkinlikte, pizza hamurları açılarak pizzalar hazırlandı. Fırına verilen pizzalar daha sonra davetlilere ikram edildi. 10 otizmli çocuğun katıldığı etkinlik sonunda farkındalık pastası kesildi.

Adıyaman Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Keleş, “Bu özel çocuklarımıza farkındalık oluşturmak amacıyla özel çocuklarımıza bu etkinliği düzenledik. Burada ki bu etkinliğimizin amacı, ülkemizde ve dünyada otizm için farkındalık oluşturmak. Küçücük kalplerindeki büyük dünyaya bugün girmiş bulunuyoruz. Onların gözlerindeki ışıltı bizi mutlu etmekte” dedi.

Adıyaman Otizm Dernek Başkanı Zeynal Şenlik ise konuşmasında, “Bu gün Adıyaman Otizm Derneği ile Adıyaman Üniversitesi aşçılık bölümü işbirliğinde çok güzel bir etkinlik gerçekleştirdik. Amacımız, otizmli bireylerin de sosyal hayatta neler yapabileceğini onlara göstermekti. Gerçekten onlara fırsat verildiğinde kendi yeteneklerini çok güzel sergileyebiliyorlar. Sosyal hayata çok rahat katılabiliyorlar” diye konuştu.

Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi Sorumlusu Emine Fidan, 15 yıldır engellilere yönelik farkındalık çalışmaları yapmakta olduklarını söyledi. Görme engelli öğrencilerin üniversite içerisinde rahat erişim sağlayabilmesi için sarı bantlar, kılavuz çizgiler adı altında yer alan bantları üniversitenin her alanında yaymaya çalıştıklarını belirten Fidan, “İçeresinde bulunduğunuz 7-14 Ocak Beyaz Baston Haftası kapsamında farkındalık çalışması olarak gönüllü öğrencilerimizle empati çalışmaları yapmaktayız” dedi.

Öğrencilerden Onur Torgut, bu projede de bir görme engelliyi canlandırdığını ifade ederek, “Aslında caddelerde, sokaklarda yürüdüğümüzde gördüğümüz sarı yollar bize oyun gibi geliyor. Hiç anlam veremediğimiz objeler olarak geliyor ama aslında gözü kapalı yürüdüğümüzde onların önemini anlıyoruz. Göz dediğimiz duyunun nasıl kutsal bir şey olduğunu ve bizim hayatımızda anlam kattığını daha iyi anlıyoruz. Herkesin denemesini de isterim. Saçma gözükebilir ama bir göz bandı ile ya da bir mendil ile gözünüzü kapatıp bir saatlik veya 5, 10 dakikalık cadde de yürüyüp onları anlayabilirsiniz. Sarı bantları yollarda yürürken kırıyorlar ya da engebeli yapıyorlar. Bazen araçlar konuyor. Aslında bunların yanlış bir davranış olduğunu şu an benim gibi yapan arkadaşlar daha iyi anlaması gerekli olduğunu düşünüyorum. Dikkat ederlerse çok sevinirim. Dikkat ediyordum, daha da dikkat etmeye özen göstereceğim” diye konuştu.

Öğrenci Mehmet Yusuf Ulu ise bu yolları gördüklerini, hatta belli bir zamana kadar ne anlama geldiğini dahi bilmediğini dile getirdi. Desen olarak zannettiğini aktaran Ulu, “Ama burayla tanışınca bunun anlamını öğrendik. Şahsen bunu tecrübe ettikten sonra bir görme engelli birey için ne kadar önemli olabileceğini anladım” şeklinde konuştu.

Görme engelli öğrenci Emircan Arıboğa da, kısmi görme engelli olduğunu belirterek, “Günümüzün en güncel sorunlardan biri kılavuz çizgilerinin bir çok noktada olmaması, hasarlı olması veya üzerine belli nesneler konularak gasp edilmesidir. Görme engelliler bu gasp edilen veya olmayan kılavuz çizgiler sebebiyle zorluklar çekiyorlar” ifadelerini kullandı.

Aralık ayı boyunca da öğrenciler, ilçede kurulacak stantlarda ateşli silahların zararlarına dikkat çekmek ve vatandaşlara bu konuda farkındalık kazandırmak için etkinlikler düzenleyecek. Öğrenciler, stantta dağıtılacak bilgilendirici broşürlerle, silah kullanımının tehlikelerine ve muhtemel sonuçlarına dikkat çekecek. “Yılbaşında silah sıkmaya hayır” sloganıyla, yılbaşı gecesi silah sıkılmamasının engellenmesi için vatandaşlardan destek talep edilecek.

Siverek Kaymakamlığı’nın yürüttüğü kampanya, halk arasında silah kullanımının önlenmesine yönelik önemli bir farkındalık oluşturmayı hedefliyor.

Kadın ve Aile Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Bağlar, Kayapınar ve Yenişehir belediyeleri ile ortaklaşa düzenlediği bu etkinliklerde, kadınlara yönelik şiddet ve şiddet mağdurlarının hukuki, sosyal ve psikolojik destek alabilecekleri ücretsiz hizmetler hakkında bilgilendirme yapılıyor.

Açılan stantlarda, şiddet ve kadın katliamlarının önlenmesi gerektiği vurgulanarak, şiddete uğrayan veya bu riski taşıyan kadınların başvurabileceği destek yolları anlatılıyor.

Ardından Prof. Dr. Piraye Kervancıoğlu, “Ülkemizde Kadavra Temini Sorunları” başlıklı sunumuyla beden bağışının, kaliteli tıp eğitimi açısından vazgeçilmez bir kaynak olduğunu belirtti. Prof. Dr. Mustafa Orhan kadavranın eğitimdeki rolünü vurgularken, Dr. Öğr. Üyesi Saliha Seda Adanır ise hekimlerin bu konuda taşıdığı sorumluluklara dikkat çekti.

Hafta boyunca tıp öğrencileri, kent genelinde açtıkları stantlarla beden bağışı hakkında toplumu bilgilendirdi, broşürler dağıtarak farkındalık oluşturdu.

Eğitim sonunda öğrencilere broşür dağıtıldı.

Meme kanseri ameliyatlarının çok çeşitli olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Maralcan, meme kanseri ameliyatlarıyla ilgili şu bilgileri verdi: “Cerrahi tedavi meme kanseri için başlıca tedavi yöntemidir. Meme cerrahı, hastayı her yönü ile değerlendirip kararını verir. Her hastada hastalık farklı seyrettiğinden uygulanan cerrahi tedavi de farklı olur. Memeye ve koltuk altı lenf bezlerine işlem yapılır. Kanserin başlangıç yerini ortadan kaldırır. Hastalığının durumuna göre her hastada ameliyatın genişliği de değişir. Nadir de olsa ameliyatın riskleri olabilir ancak deneyimli ve başarılı bir ekiple bu riskler en aza indirilir. Meme kanseri cerrahi tedavisinde; meme koruyucu ameliyatlar, memenin çıkarılıp meme derisinin korunduğu aynı seansta meme oluşturulduğu ameliyatlar, memeyle birlikte koltuk altı lenf bezlerinin de çıkartıldığı ameliyat gibi çeşitli ameliyatlar mevcuttur.”

Başarılı sonucun deneyimli ve başarılı bir ekibin bir araya geldiği merkezle mümkün olduğunu söyleyen Prof. Dr. Maralcan, şöyle devam etti: “Deneyimli merkezin özünde; meme cerrahı, medikal onkolog, radyolog, patolog, nükleer tıp uzmanı, fizyoterapist, psikolog, diyetisyen ile daha birçok unsur bulunmaktadır. Böyle bir merkezde “meme konseyi” denilen bir oluşum da mevcuttur. Bu konseyde haftanın bir günü tüm meme kanseri hastaları değerlendirilir, hastalarının tedavi şekilleri, ameliyatları, ışın tedavileri, takipleri yani tüm ayrıntılar konuşulur karara bağlanır. Hastaların tedavi planları yapılır. Böylece hastalar güncel bilgiler ışığında deneyimli multidisipliner bir ekip tarafından tedavi ve takip şansına sahip olurlar. Meme kanseri farkındalık ayında biz de farkındalığı yüksek bir merkez olarak meme kanserine dikkat çekiyor ve hastalarımızın mücadelesinde yanlarında olmaya devam ediyoruz. Kanserle mücadelenizde ekip olarak yanınızdayız.”

Etkinliğe Adıyaman Vali Yardımcıları Uğur Kapar ve Mehmet Tığlı, Adıyaman Orman İşletme Müdürü Murat Tuncer, Spor Hizmetleri Müdürü Zeynal Abidin Deneri, Gençlik Hizmetleri Müdürü Ayhan Tekin, sporcular, yurt öğrencileri, gönüllü gençler, antrenörler ve vatandaşlar katıldı.

Gençlik ve Spor İl Müdürü Fikret Keleş, bu anlamlı etkinliğin gençlerin çevre bilincini güçlendirmeyi ve sürdürülebilir çevre anlayışını yaymayı amaçladığını vurguladı. Keleş, “Ormanların korunması ve doğaya zarar veren atıkların bertaraf edilmesiyle ekosisteme katkı sağlıyoruz. Bu çalışmalar, gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakmak adına önemli adımlardır” dedi.

Daha önce Antalya, Trabzon, Hatay ve Gaziantep’te 800’den fazla kadına eğitim verildi. Bu eğitimler sonucunda katılımcılar, İhtiyaç Haritası aracılığıyla en yakın kanser erken teşhis ve tarama merkezlerinde (KETEM) meme taramalarını yaptırma imkanı buldu. Tarama sonrası kadınların yüzde 6’sı, ileri tetkik için hastanelere sevk edildi.

Etkinlikte konuşan Dr. Maide Mağara, “Adıyaman, Şubat 2023’te büyük bir depremle sarsıldı ve bu süreçte kanser taramalarının ihmal edilmemesi önem taşıyor. Kadınlarda en sık görülen kanser türü olan meme kanserini anlatmak ve erken tanının önemini vurgulamak amacıyla buradayız” dedi.

İhtiyaç Haritası Yönetim Kurulu Üyesi Esra Arslan Seyithanoğlu ise, “6 Şubat depreminin ardından bölgede yaşam kalitesini artırmaya yönelik çalışmalar başlattık. Meme kanseri, erken teşhis edildiğinde tedavi şansının çok daha yüksek olduğunu unutmamalıyız. Bu nedenle, kadınlara eğitimler vererek farkındalık yaratmayı amaçlıyoruz” diye konuştu.

Kanser Savaşçıları Derneği Genel Sekreteri Aslı Ortakmaç, büyük felaketlerin ardından kanser vakalarının ileri aşamalarda teşhis edilebildiğine dikkat çekerek, “Bu projeyle kadınlara erken tanı imkanı sunarak belki de tedavi edilebilir aşamalarda tespit edilen vakaları azaltmayı hedefliyoruz” dedi.

AstraZeneca Türkiye Medikal Direktörü Dr. Deniz Ertürk Erem ise, “Hedefimiz, herkesin kanser tedavisine eşit şekilde erişebilmesini sağlamak. Meme kanseri farkındalığını artırmak ve erken teşhisin önemini vurgulamak için çalışmalara devam ediyoruz” şeklinde konuştu.

Etkinlik, Adıyamanlı kadınların sağlığına yönelik önemli bir adım olarak değerlendirildi ve bu tür projelerin toplumda farkındalık yaratmaya devam etmesi gerektiği vurgulandı.