Göbeklitepe’de sürdürülen saha çalışmalarına ilişkin yeni gelişmeler paylaşıldı.

Göbeklitepe Kazı Ekibi tarafından yapılan açıklamada, bu yılki çalışmalar kapsamında “kuzey çukuru” olarak adlandırılan alanda önemli yeni kazıların gerçekleştirildiği belirtildi.

Açıklamada, söz konusu alanda daha fazla yerleşim binasının ortaya çıkarıldığı ifade edilirken çalışmaların yeni özel binaların keşfedilmesiyle sonuçlanmasının beklendiği kaydedildi.

Göbeklitepe Kazı Ekibi, gelişmelerden duyduğu memnuniyeti dile getirerek şu açıklamayı yaptı:

“Göbeklitepe’deki en son gelişmeleri paylaşmaktan aşırı derecede mutluyum. Bu yılki saha çalışması, sözde kuzey çukurunda önemli yeni kazıları da içeriyor; burada zaten daha fazla yerleşim binası ortaya çıkarıldı ve yeni özel binaların keşfedilmesi bekleniyor.”

Dev Heykeller Arasında Gün Batımı, Teleskoplarla Gece Gözlemi
Adıyaman Nemrut Dağı’nın efsanelerle örtülü zirvesinde başlayacak olan deneyimde katılımcılar, gün batımının büyüleyici ışıklarında Kommagene Krallığı’nın dev tanrı heykelleri arasında zaman yolculuğuna çıkacak. Gece çöktüğünde ise kurulacak özel teleskoplarla gökyüzüne yelken açılacak. Samanyolu’nun ihtişamı, gezegenlerin dansı ve meteor yağmurlarının sessiz şöleni eşliğinde katılımcılara unutulmaz bir gece yaşatılacak.

Göbeklitepe’nin Gizemi ve Sıra Gecesi Coşkusu
Rotanın Şanlıurfa ayağında ise insanlık tarihinin seyrini değiştiren ören yeri Göbeklitepe, profesyonel rehberlerin anlatımları eşliğinde ziyaret edilecek. Tarihsel keşiflerin ardından düzenlenecek geleneksel Sıra Gecesi ile yörenin zengin folkloru ve lezzet hazineleri keşfedilecek.
Özel konseptli ve butik konaklamalı olarak sınırlı kontenjanla gerçekleştirilecek bu tura katılmak, detaylı programı öğrenmek ve rezervasyon yaptırmak isteyenlerin +90 (533) 502 91 75 numaralı hatt üzerinden iletişime geçebileceği belirtildi.

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen “Klaus Schmidt’in izinde Göbeklitepe’ye Pedallıyoruz” bisiklet etkinliğine; Şanlıurfa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Şanlıurfa Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü, Göbeklitepe Bisiklet Kulübü ile Urfa Bisiklet Topluluğu Spor Kulübü de destek verdi.

Programa Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Daire Başkanı Mustafa Şeker de katılarak bisikletçilerle bir araya geldi.

Etkinlikte bisiklet tutkunları, Prof. Dr. Klaus Schmidt’in uzun yıllar kazı evi olarak kullandığı Şanlıurfa kent merkezindeki evinin önünden pedal çevirmeye başladı. Katılımcılar, uzun parkur boyunca ter dökerek Schmidt’in yıllarca katettiği güzergâhı sembolik olarak yeniden canlandırdı.

Tarihin sıfır noktası olarak kabul edilen Göbeklitepe’de sona eren bisiklet turunda, Prof. Dr. Klaus Schmidt’in dünya kültür mirasına kazandırılmasında büyük emeği bulunan çalışmaları bir kez daha anıldı. Etkinlik sonunda katılımcılar Göbeklitepe’yi gezerek bölgenin tarihi ve kültürel değerlerini yakından inceleme fırsatı buldu.

Programda trafik güvenliğine de dikkat çekildi. Katılımcılar, üzerinde “Bir Kural Bir Ömür” yazılı pankart açarak, sürücüler ve bisikletliler için trafik kurallarına uymanın hayati önem taşıdığı mesajını verdi.

Tarih, kültür ve sporu bir araya getiren organizasyonla hem sağlıklı yaşam bilinci teşvik edildi hem de Göbeklitepe’nin keşfi ve tanıtımına ömrünü adayan Prof. Dr. Klaus Schmidt’in hatırası yaşatıldı.

Şanlıurfa’da yer alan ve “tarihin sıfır noktası” olarak nitelendirilen Göbekli Tepe, insanlığın avcı-toplayıcı dönemden yerleşik hayata geçişi hakkında çarpıcı bilgiler sunuyor. MÖ 9600 yıllarına tarihlenen bu tapınak kompleksi, dünyanın bilinen en eski anıtsal yapısı olarak kabul ediliyor.

Göbekli Tepe, 1994 yılında Alman arkeolog Klaus Schmidt tarafından keşfedildi ve o tarihten itibaren yapılan kazılar, buranın bir yerleşim alanı değil, bir ibadet merkezi olduğunu gösterdi. T biçimindeki devasa dikilitaşlar üzerinde yer alan hayvan figürleri, avcı-toplayıcı toplulukların karmaşık bir inanç sistemine sahip olduğunu ortaya koyuyor. Bu yapılar, MÖ 10.000’li yıllarda taş işçiliğinin ve organizasyonun ne kadar gelişmiş olduğunu da gözler önüne seriyor.

Göbekli Tepe’nin bir diğer ilginç yönü ise, yapıların zamanla bilinçli olarak üzerinin toprakla örtülmesi. Bilim insanları, bu durumun belirli ritüellerle bağlantılı olabileceğini düşünüyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Göbekli Tepe, her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor ve arkeologlar tarafından hâlâ keşfedilmeyi bekleyen birçok sırrı barındırıyor.

Karahan Tepe: Yeni Bir Göbekli Tepe mi?

Göbekli Tepe’ye 46 kilometre uzaklıkta bulunan Karahan Tepe, bölgenin Neolitik Dönem’e dair yeni ipuçları sunduğu bir başka arkeolojik alan. 2019 yılında yapılan kazılarda, buranın da Göbekli Tepe gibi MÖ 10.000’li yıllara ait olduğu tespit edildi. Karahan Tepe, T biçiminde dikilitaşları, hayvan figürleri ve taş oymalarıyla Göbekli Tepe ile büyük benzerlikler gösteriyor, ancak burada daha fazla insan figürlü heykeller bulunması dikkat çekiyor.

Karahan Tepe’deki kazılarda ortaya çıkarılan devasa taş sütunlar ve oyulmuş kaya odaları, buranın sadece bir ibadet alanı değil, aynı zamanda bir sosyal toplanma merkezi olabileceğini düşündürüyor. Ayrıca, Karahan Tepe’deki yapıların, Göbekli Tepe’ye kıyasla daha iyi korunmuş olduğu belirtiliyor. Bu durum, Neolitik dönemde bölgedeki kültürel çeşitliliği ve yerleşimlerin birbirleriyle olan bağlantısını anlamamız açısından büyük önem taşıyor.

Nevali Çori: Sular Altındaki Tarih

Atatürk Barajı’nın yapımıyla birlikte sular altında kalan Nevali Çori, Göbekli Tepe benzeri tapınak yapılarına ev sahipliğiydi. Buradan çıkarılan insan heykelleri ve dikilitaşlar, tarihin en eski dini yapılarından bazılarının bölgede bulunduğunu ortaya koydu.

Zerzevan Kalesi ve Gizemli Mitra Tapınağı

Diyarbakır’daki Zerzevan Kalesi, Roma Dönemi’ne ait bir askeri yerleşim alanı. Son kazılarda ortaya çıkan Mitra Tapınağı, bu alanın antik dönemdeki dini ritüellere ve gizli tarikatlara ev sahipliği yaptığını gösteriyor.

Turizm Potansiyeli Yüksek Bir Bölge

Bu olağanüstü arkeolojik keşifler, Güneydoğu Anadolu’yu sadece tarih çalışmaları için değil, aynı zamanda turizm için de çekici bir bölge haline getirdi. UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren Göbekli Tepe başta olmak üzere, bölgedeki diğer kazı alanları da tarih ve arkeoloji meraklılarının ilgisini çekiyor.

Şanlıurfa, Diyarbakır ve diğer Güneydoğu Anadolu illeri, hem tarihi mirasını koruma hem de bölgeyi bir turizm merkezi haline getirme konusunda büyük adımlar atmaya devam ediyor. Bu nedenle, çok yakın bir gelecekte bölgenin dünyanın en çok ziyaret edilen arkeolojik destinasyonlarından biri olması kaçınılmaz görünüyor.

Türkiye’nin birçok ilinde soğuk hava etkili olurken, Şanlıurfa’da ise yazdan kalma günler yaşanıyor. Güneşli havayı fırsat bilen yerli ve yabancı ziyaretçiler, Göbeklitepe’ye akın etti. Binlerce kişinin günübirlik ziyaret ettiği ören yeri, 2024 yılında en yoğun günlerini yaşadı. İnsanlık tarihine ışık tutan ören yeri, Türkiye’nin yanı sıra dünyanın birçok ülkesinden her yıl yüz binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor.

Ören yeri içerisinde, neolitik döneme ait boyları 3 ila 6 metre, ağırlıkları da 40 ila 60 ton olan yabani hayvan figürlü “T” biçimli dikili taşlar bulunuyor. Ziyaretçiler, alanın tarihini rehberlerden öğreniyor, ören yerinde fotoğraf çekilerek anı ölümsüzleştiriyor.

Dairesel ören yerinde, 1 buçuk metre genişliğinde, 12 metre uzunluğundaki devasa taş sütunları gören ziyaretçiler, 12 bin yıl önce teknolojik araçlardan yoksun insanların yapmış oldukları eserler karşısında şaşkınlıklarını gizleyemiyor.

Türkiye’nin yanı sıra dünyanın birçok ülkesinden ören yerini ziyaret eden ziyaretçiler, herkesin görmesi gerektiğini belirtti. Alanı gezen ilk ve ortaokul öğrencileri ise tarihi yerinde görmenin mutluluğunu yaşadı.

Şanlıurfa’da bu yıl 5’incisi düzenlenen anma etkinliği kapsamında bisiklet tutkunları Alman Arkeolog Prof. Dr. Klaus Schmidt’in yaşadığı evde bir araya geldikten sonra ‘’Klaus Schmidt’in İzinde Göbeklitepe’ye Pedallıyoruz” bisiklet etkinliği ile yola koyuldu. Kent merkezinde yola çıkan 100 kişilik bisikletli grup, yaklaşık 20 kilometre boyunca pedal çevirerek Göbeklitepe’ye ulaştı. Bisiklet tutkunları Göbeklitepe ören yerini gezme imkanı buldu. Etkinliğe öncülük eden Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Turizm Daire Başkanı Merve Ofluoğlu, “Biz bu etkinliği her sene daha kapsamlı ulusal ve uluslararası düzeyde gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Çünkü Göbeklitepe bizim dünyaya açılan yüzümüz ve bunu bize kazandıran Klaus Schmidt’i her zaman rahmetle anıyoruz ve ismini de anmaya devam edeceğiz” dedi.

Şanlıurfa İl Kültür ve Turizm Müdürü Aydın Aslan da, Prof. Dr. Schmidt’in Göbeklitepe başta olmak üzere insanlık tarihine yaptığı katkılar vurgu yaptı. Prof. Dr. Klaus Schmidt’in bilim dünyasında bıraktığı derin izlerin ve Şanlıurfa’daki etkisinin hatırlatıldığı etkinlik, katılımcılardan büyük takdir topladı.

Göbeklitepe’de yürüttüğü kazı çalışmaları ve elde ettiği bulgularla tarihe ışık tutan Prof. Dr. Klaus Schmidt, 2014 yılında hayatını kaybetmişti.