Gaziantep’te iftar sofralarının vazgeçilmez lezzetlerinden meyan şerbeti, asırlardır iftar sofralarında yerini alıyor.

Güneydoğu Anadolu’da Ramazan ayının yanı sıra özellikle de yaz aylarında bolca tüketilen meyan şerbeti, Gaziantep, Kilis, Şanlıurfa, Diyarbakır, Kahramanmaraş ve Mardin gibi bölge illerde hem Ramazan ayında hem de yaz aylarında vazgeçilmez içecekler arasında yer alıyor.

Fırat Nehri kenarında yetişen meyan bitkisinin kökünden elde edilen meyan şerbeti Ramazan ayında büyük bir ilgi görüyor.

50 yıl önce ilkokula çağında meyan şerbeti hazırlayan bir ustanın yanında çırak olarak işe başlayan 57 yaşındaki Mehmet Yılmaz, geleneksel yöntemlerle ve damlatma usulüyle şerbet yapımının tüm inceliklerini öğrendi.

Günümüzde de aynı yöntemlerle ve aynı lezzetle üretimini gerçekleştirdiği meyan şerbetini özenli ve titiz bir yapım tekniğiyle hazırlayan Yılmaz, meyan şerbetinin zorlu yolculuğuna sabah erken saatlerde başlıyor. Yılmaz, Güneydoğu Anadolu Bölgesi illerinde yetişen meyan bitkisini kazanlara doldurduktan sonra buzla demlemeye bırakıyor. Saatler süren sürecin ardından hazır olan meyan şerbetini poşet ya da şişelere dolduran Yılmaz’ın bin bir emek ve zahmetle hazırladığı meyan şerbeti, iftar sofralarındaki yerini alıyor. Kentin simgesi haline gelen ve 45 yıldır meyan şerbeti yapan Yılmaz, Ramazan ayında yoğun mesai yaptıklarını söyledi.

“Mesleği çocuklarım devam ettirecek”

Geleneksel meyan şerbeti yapımını iki oğluna da öğrettiğini belirten Yılmaz, “45 yıl önce bu mesleğe başladım. Çocukluğumda bu mesleğe başladım. Okula giderken harçlığımı çıkarmak için bu mesleğe başladım. Daha sonra bu işi meslek edindim. Mesleği ustalarımdan öğrendim ve meyan şerbetinin yapımını öğrenince kendim şerbet yapmaya başladım. Çocuklarıma da meyan şerbetinin yapımını öğrettim. Benden sonra mesleğimi çocuklarım sürdürecek” dedi.

“Yıllardır mesleğimi severek yapıyorum”

Mesleğini çok sevdiğini belirten Yılmaz, “Önceki yıllarda bu mesleği yapan yaklaşık 50 kişi vardı. Şu an sadece 5-6 kişi kaldı. Ben yıllardır bu mesleği severek yapıyorum. Meyan şerbeti yapmak benim hoşuma gidiyor. İnşallah çocuklarımda mesleğimi severek yaparlar. Çünkü çocuklarımı küçüklükten beri bu mesleğe alıştırdım. İnşallah benden sonra onlar bu mesleği sürdürecek” şeklinde konuştu.

“Baba mesleğimizi devam ettireceğiz”

Mehmet Yılmaz’ın 36 yaşındaki oğlu Mustafa Yılmaz ise babasının 45 yıldır meyan şerbeti yaparak sattığını ve kendisinin de baba mesleğini sürdürdüğünü belirterek, “Biz de küçük yaştan itibaren babamızın yanında yetiştiğimiz için yaklaşık 23 yıldır meyan şerbeti yapıyoruz. Mesleğimizi severek yapıyoruz ve mesleğimizden memnunuz. Bu meslek her geçen yıl bitmeye doğru gidiyor. Fakat biz bu mesleği bitirmemekte kararlıyız. Baba mesleğimizi devam ettireceğiz” diye konuştu.

Osmanlı döneminden günümüze kadar değerini koruyan ve Ramazan ayıyla birlikte yeniden ilgi odağı haline gelen meyan şerbeti, susuzluğu giderici etkisi, sindirimi kolaylaştırması, böbreklere faydalı olması ve bağışıklık sistemini güçlendirmesi gibi özellikleriyle iftar ve sahur sofralarının vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Ramazan ayının başlamasıyla Gaziantep’te meyan şerbetine olan ilgi arttı. Kentte 6. kuşak meyan şerbeti üreticisi Halil Gezer, bu yıl da Ramazan ayının başlamasıyla birlikte sağlık açısından faydalarıyla bilinen ve kendine has lezzetiyle sevilen şerbete olan talebin arttığını, yoğun siparişlere yetişebilmek için tempolu bir şekilde çalıştıklarını belirtti.

“Ramazan’da Gaziantep’imizin vazgeçilmez bir içeceğidir”

Meyan şerbetinin Ramazan’da Gaziantep’in vazgeçilmez içeceği olduğunu ve iftarda meyanla oruç açmanın çok faydalı olduğunu belirten Halil Gezer, “Meyan şerbeti, Ramazan’da Gaziantep’imizin vazgeçilmez bir içeceğidir. Nasıl su, ayran vb. içecekler vazgeçilmez ise meyan da aynı şekilde Ramazan’ın vazgeçilmezidir. Oruç meyan şerbetiyle açıldığı zaman mideyi rahatlatır ve bağırsakları daha iyi çalıştırır. Diğer yandan böbrek taşlarına, idrar yollarına, mide hastalıklarına da birebir. Faydası saymakla bitmez” dedi.

“Çok hummalı bir çalışma gerektiriyor”

Meyan şerbetinin yapım aşamasını anlatan Gezer, “Sabah 4 gibi sahura kalktığımızda meyanı ıslatıyoruz. Camiye gidiyoruz camiden döndüğümüzde teknelere alıyoruz daha sonra sabah 9’a kadar savurarak onu devridaim ediyoruz. Aksi takdirde olmaz. Çok hummalı bir çalışma gerektiriyor. Biz çalışmalarımızı arttırdık. Müşterilerimiz de sağ olsun ilgi gösteriyor. Eskilerin hep bir özlemi var ama yeni nesil de geliyor” ifadelerini kullandı.

“Meyanı bu sene 35 TL’ye satıyoruz”

Geçen seneki fiyatın üzerine sadece 10 TL zam yaptıklarını söyleyen Gezer, vatandaşların talebinden memnun olduğunu belirtti. Gezer, “Geçen sene meyanın kökünü 30 TL’ye alıyorduk. Bu sene 120 TL oldu. İster istemez geçen sene 25 TL’ye sattığımız meyanı bu sene 35 TL’ye satıyoruz. Yine de sağ olsun müşterilerimiz, havalar soğuk olsa da talep ediyor, geliyor” şeklinde konuştu.

“Bu lezzeti tatmadan Ramazan geçmez”

Ramazan ayının vazgeçilmez içeceği olan meyanı her severek tükettiklerini ve memnun kaldıklarını söyleyen Mehmet Kılınç isimli vatandaş ise, “Meyan şerbeti geleneksel lezzetimizdir. Bu lezzeti tatmadan Ramazan geçmez. Onun için şehrin diğer ucundan buraya bu şerbeti almaya geldim. Genel olarak Ramazan’da tüketiyorum. Çok memnunum tadından” diye konuştu.

Meyan kökü, kentin farklı bölgelerinde yerin yaklaşık 8 metre altından çıkartılıp öğütüldükten sonra suyu süzgeçten geçirilerek hazırlanıyor. Soğutulduktan sonra satışa hazır hale gelen meyan şerbeti, sıcak havalarda tercih edilen içeceklerin başında geliyor.

Yaz aylarında bardağı 10 liradan günde yaklaşık 20 bin bardak satılan meyan şerbeti, kış aylarında pek tüketimi olmayıp satışlar yarıya kadar düşüyor. Meyan şerbeti satan Barış Pala, meyan kökünü katkı maddesi kullanmadan tamamen doğal şekilde ürettiklerini, ancak bazı müşterilerin damak tadına uygun olarak içine tarçın eklediklerini söyledi. Ankara, İstanbul ve Bursa gibi illerden de talep aldıklarını belirten Pala, meyan köklerinin özellikle yazın yüksek talep gördüğünü, ancak kışın bu talebin azaldığını ifade etti. Pala, “Kışın güneş görmeyen kapalı alanlarda muhafaza edilen meyan kökünün kış aylarında satış azlığı nedeniyle fiyat artışı yapıldı. Şu anda meyan kökünün fiyatı 15 TL oldu” dedi.