Bir diyetisyen olarak yıllardır bayram öncesi ve bayram sonrası danışanlarımla yaptığım görüşmelerde de benzer cümleleri sık sık duyarım.
“Hocam bayramda kesin kilo alacağım.”
“Tatlıdan uzak durmam lazım.”
“Bayramdan sonra toparlarız.”

Oysa çoğu zaman küçük ama önemli bir gerçeği gözden kaçırıyoruz: Bayramda bizi değiştiren şey birkaç dilim tatlı değildir.

Gözden Kaçmasın

İftarda Neden Gözümüz Doymuyor?

Haberi görüntüle

Bayram sofraları aslında yılın en kısa ama en anlamlı sofralarından biridir. Çünkü o sofralarda yalnızca yemek olmaz; sohbet vardır, yıllardır anlatılan aynı aile hikayeleri vardır, büyüklerin “Biraz daha ye.” diye ısrarı vardır. Ve çoğu zaman fark etmeden iyi gelen bir şey daha vardır: birlikte olma hali.

Benim için bayram sabahlarının en tanıdık kokularından biri de annemin mutfakta hazırladığı yuvalamadır. Yıllardır bayram sabahı erkenden mutfağa girer. Biz daha tam uyanmadan mutfaktan gelen o telaşı, tencerenin kaynama sesini duyarız. Annemin bayram sabahı mutfakta olması sanki her şeyin yolunda olduğunu hissettirir. Yuvalama bizim evde sadece bir yemek değil, annemin bayrama verdiği emeğin ve özenin bir parçası gibi. Belki de bu yüzden o sofraya oturmak her yıl aynı huzuru verir.

Biz çekirdek aile olarak neredeyse her bayram yine aynı sofrada buluşuruz. Yıllar geçse de bazı şeylerin değişmemesi insana iyi geliyor. Geniş aile ziyaretlerinde ise hala çocukluğumdan kalan bir alışkanlık devam ediyor: harçlık sırasına girmek. Yaş büyüse de o sıraya girmeyi hala seviyorum. Hatta bazen arkamdaki kişilerin sayısı arttıkça biraz garipsediğim bile oluyor ama olsun… Bayramın küçük gelenekleri belki de tam olarak bu yüzden güzel.

Gözden Kaçmasın

Mideyi İyileştiren Şey Sadece İlaç Değil: Beslenmenin Gücü (Gastrit, Reflü, Helicobacter)

Haberi görüntüle

Bir de bizim ailede bayramlarda küçük bir gelenek daha vardır. Telefonu bir yere koyup süre ayarlayarak hep birlikte fotoğraf çekinmek. O an herkes biraz telaşlı olur; biri kadraja girmeye çalışır, biri gülmeye başlar, biri “bir tane daha çekelim” der… Ama yıllar sonra dönüp o fotoğraflara baktığınızda aslında bayramın en güzel hatıraları da tam olarak o karelerde saklıdır. Bu görevin çoğu zaman bana düştüğünü de söylemeden geçemem. Telefonu bir yere yerleştirip süreyi ayarlamak, herkesi kadraja sığdırmaya çalışmak ve “hazır mıyız?” diye seslenmek genelde benim işim olur.

Bugünlerde sık sık “Nerede o eski bayramlar?” cümlesini duyuyoruz. Aslında bazen düşünüyorum; belki de o eski bayramları aratan şey zamanın değişmesi değil, bizim hayatın telaşına fazla kapılmamızdır. Açıkçası ben bile zaman zaman kendimi o hengamenin içinde buluyorum. Ama yine de umarım herkesin “nerede o eski bayramlar” dediği bayramları aratmadığımız zamanlar olur. Çünkü bayram dediğimiz şey biraz da o küçük gelenekleri yaşatmakla anlam kazanıyor.

Aslında bayramın anlamı biraz da bu küçük anlarda saklı. Aynı sofrada oturmak, kapıları çalmak, büyüklerin ellerini öpmek, kahve eşliğinde uzayan sohbetler yapmak…

Bu yüzden bayramı yalnızca yediklerimizle ölçmek belki de haksızlık olur. Yıllar sonra kimse “O gün kaç dilim tatlı yemiştim” diye hatırlamaz. Ama bir bayram sabahını, aile sofrasını ya da birlikte edilen bir sohbeti hatırlar.

Elbette bayramda tatlılar olacak. Belki bir dilim baklava, belki bir parça şeker… Ama bazen hatırlamak gerekir ki bir dilim tatlı kimseyi hasta etmez. Asıl kıymetli olan, o tatlının paylaşıldığı sofradır.

Küçük bir hatırlatma yapmak isterim: Bayram günlerinde güne güzel bir kahvaltıyla başlamak, gün içinde su içmeyi ihmal etmemek ve tatlıları küçük porsiyonlarda tüketmek çoğu zaman yeterlidir. Çünkü sağlıklı beslenme çoğu zaman yasaklarla değil, dengeyle ilgilidir.

Bu bayram sofralarınızda tatlı da olsun, sohbet de. Ama en çok da birlikte geçirilen zaman olsun.

Herkese sevdikleriyle birlikte, huzurlu ve sağlıklı bir bayram diliyorum.

Bayram sonrası ben yine burada olacağım.

Asıl adı kaymaklı kırma künefeydi

Dede mesleğini sürdürdüğünü belirten üçüncü kuşak tatlı ustası Uğur Bekan, “Ben üçüncü kuşak olarak çalışıyorum. Cennet çamurunun asıl adı kaymaklı kırma künefeydi. Babamın döneminde bir müşterimizin ‘Fıstık katalım, cennet çamuru gibi olmuş’ demesiyle bu isimle anılmaya başlandı ve büyük ilgi gördü. 2017 yılında Kilis Valiliği adına coğrafi işaret belgesi alındı. Cennet çamuruna lezzeti veren en önemli unsurlar fıstık ve kaymaktır. Fıstıklı kaymak mükemmel bir uyum sağlıyor. Herkesi bu tatlıyı tatmak için Kilis’e davet ediyoruz” dedi.

“Hafif bir tatlı’’

Müşterilerden Abdurrahman Kurucu ise cennet çamurunu sürekli tercih ettiğini belirterek, “Hafif bir tatlı, insana ağırlık yapmaz. Fıstık lezzeti var, kaymak lezzeti var. Künefe deriz, kırma künefe onun lezzeti var. İftar için hazırlık yaptım” diye konuştu.

“İftarın yaklaşmasını bekliyor, sıcak tatlıyla eve gidiyoruz”

İlçede yapılan sıcak tatlıların vatandaşlar tarafından yoğun rağbet gördüğünü belirten vatandaşlardan Harun Yalçın, “Burası Ramazan ayında sürekli sıcak tatlı çeşitleri çıkarıyor. Bizde akşam eve giderken alıp gidiyoruz. Sason’da çıkardıkları bu tatlıyı severek tüketiyoruz. Bu ustalar babalarından öğrendikleri mesleği sürdürüyor. Çok temiz olduğu için tercih ediyoruz. Çocuklarda sevdiği için sürekli alıyoruz. Genellikle halka tatlısı, tulumba ve taş kadayıf tatlısı alıyoruz” dedi.

Tatlı Krizinin Arkasında Ne Var?

• Kan Şekerinin Düşmesi: Eğer uzun süre aç kaldıysak, vücudumuzın acilen enerjiye ihtiyacı olur. Bu yüzden, kan şekerimiz düşer ve vücut tatlıya yönelir. İftar sonrası tatlı ihtiyacı aslında vücudun “beni besle” sinyali olabilir.
• Tatlıya Psikolojik Bağlılık: Ramazan’da özellikle iftar sofralarında tatlılar büyük bir yer tutar. Yavaş yavaş tatlıyı sadece fiziksel bir ihtiyaç değil, bir ödül gibi görmeye başlarız. Yani, tatlı krizinin psikolojik bir yönü de var.
• Duygusal Açlık: Oruç açmak, hem bedenen hem de ruhen bir yorgunluk hissi yaratabilir. Stres veya duygusal bir boşluk, tatlıya yönelmemize sebep olabilir.

Tatlı Krizini Nasıl Önleriz?

• Yavaş Yavaş Yiyin: İftar sonrası hemen tatlıya saldırmak yerine, önce yemekleri sindirip biraz oturun. Eğer hala canınız tatlı istiyorsa, ara öğün olarak küçük bir porsiyon yiyin.
• Sahurda Doğru Beslenin: Sahurda protein, sağlıklı yağlar ve kompleks karbonhidratlar tüketmek, gün boyunca daha tok hissetmenize yardımcı olur. Bu da iftar sonrası tatlıya olan düşkünlüğünüzü azaltır.

Tatlı Krizine Sağlıklı Alternatifler:

• Meyve ve Tarçın: Eğer tatlı bir şeyler yemek istiyorsanız, taze meyveler tam da bu iş için harika! Özellikle incir, kayısı ve hurma gibi tatlı meyveler, tatlı isteğinizi doğal yoldan karşılar. Üzerine biraz tarçın ekleyin, hem lezzetli hem sağlıklı bir alternatif olur.
• Yoğurt ve Bal: Yoğurt, bal ve üzerine biraz tarçın eklemek, tatlı krizinizi sağlıklı bir şekilde tatmin etmenin harika bir yolu! Hem sindirimi kolaylaştırır hem de tatlı isteğinizi hafifçe giderebilir.

Tatlı Krizinin Zararlı Etkileri:

• Kan Şekerindeki Dengesizlikler: Eğer tatlıyı abartırsak, kan şekerimiz ani bir şekilde yükselir ve ardından hızla düşer. Bu da daha fazla tatlı yeme isteğine yol açar. Kısır döngüye girmemek için, tatlıyı ölçülü tüketmek önemli.
• Vücutta Hızlı Kilo Artışı: Eğer sürekli tatlı tüketirseniz, özellikle Ramazan’da bu, kilo artışına yol açabilir. Bu da sağlığınız açısından uzun vadede istenmeyen sonuçlara neden olabilir.

Sağlıklı bir Ramazan geçirebilmek için, tatlıyı dengeli tüketmek ve gerektiğinde sağlıklı alternatifler kullanmak çok önemli. Kendinize iyi bakın, tatlı krizini sakin bir şekilde geçirin ve Ramazan’ın tadını çıkarın!