Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında verdiği tutuklama emri dünya gündeminde tartışılmaya devam ederken, İskandinav ülkelerinden dikkat çeken açıklamalar geldi.

Norveç, İsveç, Danimarka ve Finlandiya’dan yapılan değerlendirmelerde, mahkemenin kararlarının uluslararası hukuk kapsamında bağlayıcı olduğu vurgulandı. Yetkililer, UCM tarafından çıkarılan bir tutuklama emrinin ilgili ülkelerin hukuk sistemi açısından uygulanması gereken bir karar olduğunu ifade etti.

Bu açıklamalar, Netanyahu’nun söz konusu ülkelere seyahat etmesi durumunda hukuki süreçlerin devreye girebileceği yönünde yorumlandı.

Uluslararası Ceza Mahkemesi, 21 Kasım 2024’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında Gazze’de işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar iddiasıyla tutuklama emri çıkarmıştı.

Lahey merkezli mahkeme, özellikle Gazze’de sivillere yönelik saldırılar ve insani yardımın engellenmesi iddialarıyla ilgili soruşturma kapsamında “makul gerekçeler bulunduğunu” açıklamıştı.

UCM’nin Roma Statüsü’ne taraf olan ülkeler, mahkemenin verdiği tutuklama emirlerini uygulamakla yükümlü bulunuyor. Bu nedenle İskandinav ülkelerinin yaptığı açıklamalar, Netanyahu’nun uluslararası seyahatleri açısından yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi.

Aydın, Birleşmiş Milletler Şartı ve yerleşik devletlerarası normların fiilen yok sayıldığını vurgulayarak, “Uluslararası hukukun bu şekilde hiçe sayılması, küresel sistem açısından son derece tehlikeli bir süreci beraberinde getirmektedir” dedi.

Uluslararası kurum ve kuruluşların yaşanan gelişmeler karşısındaki sessizliğine de dikkat çeken Aydın, hukuku ve barışı korumakla yükümlü yapıların etkisiz kalmasının, uluslararası sistemin derin bir meşruiyet krizine sürüklendiğini ortaya koyduğunu kaydetti.

Bu tür tek taraflı ve keyfi uygulamaların, devletlerarası hukukun evrensel ve bağlayıcı niteliğini zedelediğini belirten Aydın, hukukun güçlü olanın iradesine göre şekillendiği bir ortamda “kurallara dayalı uluslararası düzen” söyleminin inandırıcılığını yitirdiğini ifade etti.

Ahmet Aydın, hukuku ihlal etmenin sonuçsuz kaldığı bir dünya düzeninin yalnızca bugünü değil, küresel barışı ve insanlığın geleceğini de ciddi şekilde tehdit ettiğini vurguladı.