100 milyon yıl sonra yeniden aktifleşen kara delik dev jetler fırlattı

Astronomlar, yaklaşık 100 milyon yıl boyunca sessiz kalan bir süper kütleli kara deliğin yeniden faaliyete geçerek uzaya devasa plazma jetleri yaydığını gözlemledi. Bilim insanları, bu süreci uzun bir durgunluğun ardından tekrar harekete geçen kozmik bir volkana benzetiyor.

Araştırmalara göre merkezinde kara delik bulunan galaksi, bu ani enerji boşalmasıyla birlikte baştan sona etkilenebilecek ölçekte bir değişim sürecine girdi.

Samanyolu’ndan kat kat büyük yapılar oluştu

“J1007+3540” olarak adlandırılan süper kütleli kara delik, yaklaşık bir milyon ışık yılı uzunluğa ulaşan plazma akıntıları üretti. Bu yapıların, Samanyolu Galaksisi’nin yaklaşık 10 katı büyüklüğünde olduğu belirtiliyor. Çalışmanın başyazarı Shobha Kumari, yaşanan süreci “uzun bir sessizlikten sonra yeniden patlayan kozmik bir yapı” olarak tanımladı.

Bilim insanları, galaksilerin merkezinde bulunan süper kütleli kara deliklerin çoğunun sakin olduğunu, ancak çok azının bu ölçekte ve şiddette enerji salımı gerçekleştirdiğini vurguluyor.

Çevresiyle sürekli bir güç mücadelesi içinde

J1007+3540’ın bulunduğu bölge, son derece sıcak gazla dolu büyük bir galaksi kümesi içinde yer alıyor. Bu durum, kara deliğin yaydığı güçlü jetlerle çevresindeki yoğun gaz basıncı arasında sürekli bir denge mücadelesi oluşmasına neden oluyor.

Gözlemler, Hollanda’daki LOFAR teleskobu ile Hindistan’daki Giant Metrewave Radio Telescope’un yükseltilmiş sistemi kullanılarak yapıldı. Radyo verileri, kara deliğin yakın geçmişte yeniden aktif hale geldiğini net biçimde ortaya koydu.

Geçmiş patlamaların izleri de ortaya çıktı

Araştırma sadece güncel patlamayı değil, kara deliğin önceki aktif dönemlerini de açığa çıkardı. Yeni oluşan parlak jetlerin çevresinde, geçmiş patlamalardan kalan ve artık sönmüş plazma yapılarının bulunduğu tespit edildi.

Bilim insanları, Samanyolu’nun merkezindeki süper kütleli kara deliğin günümüzde sakin olduğunu ancak benzer bir sürecin gelecekte orada da yaşanabileceğini ifade ediyor. Böyle bir durumda ortaya çıkacak kozmik etkilerin geniş ölçekte sonuçlar doğurabileceği, ancak Dünya’nın büyük olasılıkla doğrudan etkilenmeyeceği belirtiliyor.

Haber, Phys.org’da yer alan ve uluslararası astronomi ekiplerinin yayımladığı çalışmalara dayanmaktadır.

Exit mobile version