Çin’de katıldığı bir televizyon programında canlı deney gerçekleştiren finans uzmanı Li Chang, yüksek çözünürlüklü fotoğraflar üzerinden parmak izi verilerinin elde edilebildiğini iddia etti. Yapılan sunumda, akıllı telefonların gelişmiş kamera sistemleri ve yapay zekâ destekli görüntü işleme teknolojileri sayesinde, belirli koşullarda parmak izi ayrıntılarının çıkarılabildiği öne sürüldü.

1,5 Metreden Parmak İzi Kopyalama İddiası

Uzman açıklamalarına göre fotoğrafta parmak uçlarının objektife dönük olması durumunda risk artıyor.

İddialara göre:

• 1,5 metre mesafeden çekilen fotoğraflarda parmak izi detaylarının yüksek doğrulukla çıkarılabildiği,
• 3 metreye kadar olan mesafelerde ise yapay zekâ destekli görüntü netleştirme tekniklerinin kullanılabildiği belirtildi.

Milyonluk Dolandırıcılık İddiaları Gündem Oldu

Çin’de yaşandığı öne sürülen bazı olaylarda, kişilere ait biyometrik verilerin yasa dışı yöntemlerle kullanıldığı iddiaları gündeme geldi. İddialara göre bazı dolandırıcılar sahte parmak izi kalıpları oluşturarak güvenlik sistemlerini aşmaya çalıştı.

Uzmanlardan Uyarı: “Panik Değil, Tedbir”

Siber güvenlik uzmanları, kullanıcıların panik yapmaması gerektiğini ancak dijital güvenlik konusunda daha dikkatli hareket etmesinin önemli olduğunu vurguluyor.

Öneriler arasında:

Parmakların net göründüğü fotoğrafları paylaşırken dikkatli olunması
Güvenilmeyen cihazlara biyometrik veri tanımlanmaması
Şüpheli görüntülü görüşmelerde kimlik doğrulaması yapılması

yer alıyor.

İddialara göre yeni modelin iPhone 20, iPhone 20 Pro veya farklı bir özel isimle tanıtılması gündemde bulunuyor. Apple tarafından henüz resmi bir açıklama yapılmasa da sızan bilgiler cihazın şimdiye kadar üretilen iPhone modellerinden farklı bir tasarımla gelebileceğini gösteriyor.

Dört Tarafı Kavisli Ekran İddiası

Sızıntılara göre Apple’ın yeni modelde ekranı dört kenardan kavisli hale getirmeyi test ettiği belirtiliyor. Ayrıca Face ID sensörlerinin ekran altına taşınması ve ön yüzün daha kesintisiz bir görüntü sunması hedefleniyor.

Kamera ve Tasarımda Büyük Değişim Bekleniyor

Teknoloji kaynaklarında yer alan iddialara göre cihazda ekran altı kamera teknolojisi ve daha ince çerçeveler üzerinde çalışmalar yürütülüyor. Bazı sızıntılarda ise Apple’ın tamamen cam görünümüne yakın bir tasarımı değerlendirdiği öne sürülüyor. Ancak tüm bu bilgilerin şu an için resmi değil, iddia ve tedarik zinciri kaynaklı bilgiler olduğu belirtiliyor.

Kozmik Dönüşümün Ortasında Yakalandı

Araştırmacılar, NGC 1266’nın “yıldız patlaması sonrası galaksi” olarak adlandırılan özel bir sınıfta yer aldığını belirtiyor. Bu tür galaksiler, geçmişte çok hızlı yıldız oluşumu yaşarken zaman içerisinde bu faaliyetlerin aniden yavaşlamasıyla dikkat çekiyor.

Bilim insanlarına göre NGC 1266, aktif yıldız üreten bir galaksiden daha sakin bir yapıya dönüşüm sürecinde olabilir. Bu durum da galaksilerin yaşam döngüsünü anlamak açısından önemli veriler sunuyor.

Büyük Gaz Rezervi Var Ama Yıldız Üretemiyor

Galaksinin en dikkat çekici özelliklerinden biri ise hâlâ büyük miktarda gaz barındırmasına rağmen yeni yıldız oluşumunun oldukça düşük seviyede olması.

Normal şartlarda yoğun gaz bulutlarının yeni yıldızların doğumunu tetiklemesi beklenirken, NGC 1266’da bunun gerçekleşmemesi araştırmacıların dikkatini çekmiş durumda.

Kara Delik Etkisi Şüphesi

Bilim insanları, galaksinin merkezinde bulunan süper kütleli kara deliğin bu durumun nedeni olabileceğini değerlendiriyor. Kara delikten yayılan güçlü enerji akımlarının ve gaz hareketlerinin yıldız oluşumunu baskılayabileceği düşünülüyor.

Uzmanlar, bu güçlü etkinin galaksi içerisindeki gazı dağıtarak yeni yıldızların oluşmasını zorlaştırmış olabileceğini ifade ediyor.

Evrendeki Geçmişe Işık Tutabilir

Dünya’dan yaklaşık 100 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan NGC 1266’nın yaklaşık 500 milyon yıl önce başka bir galaksiyle etkileşime girmiş olabileceği tahmin ediliyor.

Bilim insanları, bu galaksinin sadece sıra dışı bir yapı olmadığını, aynı zamanda evrendeki galaksilerin nasıl geliştiğini ve zamanla nasıl değişim geçirdiğini anlamak için önemli bir araştırma alanı sunduğunu belirtiyor.

Bu Hubble görüntüsü, merceksi galaksi NGC 1266’yı ortaya koyuyor; kırmızımsı kahverengi toz kümeleri ve filamentleri galaksinin tüm yüzünü kısmen gizlerken, uzak galaksilerden gelen kırmızı, mavi ve turuncu ışık, dağınık dış bölgelerinden geçerek simsiyah arka planı noktalıyor. Görüntü kredisi: NASA / ESA / K. Alatalo, STScI / G. Kober, NASA & Catholic University of America.

Hubble Space Telescope Peers into Post-Starburst Galaxy

Spor alanında yetenekli olan çocukların da bir bir tespit edildiği ve bocceye yönlendirildiği okul, Adıyaman’ı temsilen il birincisi olarak gittiği Kahramanmaraş Bocce Bölge Finallerinde önemli başarılar elde etti.

Küçük Erkekler Bocce Takımı bölge dördüncüsü olurken Yıldız Kızlar Bocce Takımı ise bölge üçüncüsü olarak Bursa’da düzenlenecek Türkiye Finalleri’ne katılmaya hak kazandı.

İlçe Milli Eğitim Müdürü Lütfü Başli, proje hazırlayan, sporda başarı getiren öğrencilere, öğretmenlere ve idarecilere teşekkür edip finallerde okula başarılar diledi.

Festival alanının en dikkat çeken bölümlerinden biri olan planetaryum çadırında ziyaretçiler, elektriğin üretimden tüketime uzanan yolculuğunu 360 derece gösterimlerle deneyimleme imkânı bulacak. Enerji deneyim alanlarında ise çocuklar ve gençler, elektriği uygulamalı istasyonlar aracılığıyla daha yakından tanıyacak. Teknoloji stantları ve Ar-Ge tanıtımlarıyla Dicle Elektrik’in akıllı şebeke uygulamaları, dijitalleşme çalışmaları ve enerji hizmetlerindeki teknolojik dönüşümü ziyaretçilere aktarılacak.

DicleFest boyunca çocuklara ve gençlere yönelik atölyeler, tiyatro gösterileri, sahne performansları ve konserler düzenlenecek. Festival, enerji, bilim ve teknolojiyi eğlenceli içeriklerle bir araya getirerek her yaştan ziyaretçiye açık bir buluşma alanı sunacak.

DicleFest’te Münevver Özdemir, bugün akşam saat 20.30’da vereceği konserle dinleyicilere müzik dolu bir akşam yaşatacak. Festivalin ikinci günü olan 15 Mayıs’ta ise Şanlıurfa’nın sevilen isimlerinden Mahmut Tuncer, saat 20.30’da sevenleriyle buluşacak. DicleFest’in konser programı, 16 Mayıs Cumartesi günü saat 20.30’da başlayacak Zekeriya Ünlü konseriyle devam edecek.

Şanlıurfa DicleFest’in öne çıkan başlıklarından biri de proje yarışmaları olacak. Festival kapsamında ilk kez düzenlenen “Geleceğin Enerjisini Sen Tasarla” temalı proje yarışmasına Batman, Diyarbakır, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak’tan 3 bini aşkın başvuru geldi. Enerji, sürdürülebilirlik, verimlilik ve teknoloji odağında yapılan değerlendirmeler sonucunda lise ve üniversiteden 4 kategoride 14 proje finale kaldı. Finalist projeler festival boyunca ziyaretçilerle buluşacak. Festival kapsamında lise ve üniversitenin yanı sıra ilkokul öğrencilerine yönelik resim yarışmasıyla ortaokul öğrencilerine yönelik hikâye yarışmasında dereceye girenler de ödüllerini festival kapsamında 16 Mayıs Cumartesi günü düzenlenecek törenle alacak.

Öğrenci Projeleri İlgi Gördü

Kaymakam Kadir Algın, fuar alanında kurulan stantları gezerek öğrencilerden projeleri hakkında bilgi aldı. Öğrencilerin çalışmalarını tek tek inceleyen Algın, başarılarından dolayı öğrencileri tebrik etti.

Öğretmenlerle Değerlendirme Yapıldı

Programın ardından Kaymakam Algın, öğretmenlerle bir araya geldi. Eğitim ve öğretim faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelerin yapıldığı görüşmede, okulun akademik ve bilimsel çalışmaları hakkında istişarelerde bulunuldu.

Kaynak: RSS

“Geleceğin enerjisini sen tasarla”

DicleFest kapsamında bu yıl ilk kez düzenlenen proje yarışması “Geleceğin Enerjisini Sen Tasarla” temasıyla öğrencileri enerji, sürdürülebilirlik ve verimlilik alanlarında yenilikçi fikirler üretmeye davet etti. Batman, Diyarbakır, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak’tan yoğun ilgi gören yarışmada lise ve üniversite öğrencileri ekipler halinde yarışırken yapılan değerlendirmeler sonucunda 4 kategoride 14 proje finale kaldı. Finalist ekipler, festival boyunca 3 gün süreyle projelerini DicleFest alanında sergileyerek ziyaretçilerle buluşturacak. DicleFest yarışmaları yalnızca lise ve üniversite öğrencileriyle sınırlı kalmayacak. Festival kapsamında ilkokul öğrencilerinin katıldığı resim yarışması ile ortaokul öğrencilerine yönelik hikâye yarışmasının sonuçları da Şanlıurfa’da açıklanacak. Böylece çocuklar ve gençler enerji tasarrufu, verimlilik, sürdürülebilirlik ve çevre bilinci gibi konuları kendi hayal dünyaları ve üretkenlikleriyle yorumlama fırsatı bulacak.

Şanlıurfa’da enerji, teknoloji ve festival coşkusu bir arada

DicleFest Şanlıurfa, 14-17 Mayıs tarihleri arasında Topçu Meydanı’nda her yaştan ziyaretçiye açık olacak. Festival alanında enerji deneyim istasyonları, teknoloji tanıtımları, çocuklara ve gençlere yönelik interaktif etkinlikler, proje sergileri ve konserler yer alacak. Dicle Elektrik, DicleFest ile hizmet verdiği şehirlerde enerji bilincini artırmayı, gençlerin yenilikçi fikirlerini desteklemeyi ve toplumun tüm kesimlerini sürdürülebilir gelecek vizyonu etrafında buluşturmayı hedefliyor.

Okul yönetimi tarafından yapılan açıklamada, saat 10.00’da başlayacak şenliğin Adıyaman Teknokent Koleji kampüsünde düzenleneceği belirtilerek, ziyaretçilerin gün boyunca bilim ve teknolojiyle iç içe, etkileşimli ve eğlenceli bir deneyim yaşayacağı ifade edildi. “Hayata Hazırlar” mottosuyla gerçekleştirilecek etkinlikte, katılımcıların yalnızca izleyen değil, aynı zamanda deneyimleyen bireyler olarak sürece dahil olacağı vurgulandı.

Her yaştan katılımcıya hitap eden atölyeler

Şenlik kapsamında hazırlanan geniş programda, çocuklardan gençlere ve yetişkinlere kadar her yaş grubuna hitap eden atölye ve etkinliklerin yer alacağı bildirildi. Katılımcıların merak duygusunu harekete geçirecek ve uygulamalı öğrenme imkânı sunacak başlıca atölyeler şöyle:

Astronomi ve teleskop gözlemi ile gökyüzü keşfi, robotik kodlama ile geleceğin teknolojilerine adım atma, STEAM atölyeleriyle disiplinler arası üretim, TinkerCad ve 3D tasarım ile üç boyutlu modelleme, elektrik ve elektronik atölyeleriyle temel devre uygulamaları, VR (sanal gerçeklik) deneyimleriyle dijital dünyalara yolculuk, Scratch ve oyun atölyesiyle kodlama becerileri geliştirme ve spor etkinlikleriyle bilim ve hareketin buluşması.

Gençler için uygulamalı öğrenme fırsatı

Etkinliğin yalnızca bir şenlik değil, aynı zamanda gençler için önemli bir öğrenme ortamı olacağına dikkat çekilen açıklamada, katılımcıların farklı alanlardaki yeteneklerini keşfetme imkânı bulacağı kaydedildi. Bilimsel üretimin teşvik edilmesi ve öğrencilerin teknolojiyle erken yaşta tanışmasının amaçlandığı ifade edildi.

Toplumsal farkındalık hedefleniyor

Adıyaman Teknokent Koleji yetkilileri, bu tür etkinliklerin yalnızca öğrencilerle sınırlı kalmadığını, ailelerin ve toplumun tüm kesimlerinin bilimle buluşmasına katkı sağladığını belirterek, şenliğin Adıyaman’da bilim kültürünün yaygınlaşmasına katkı sunacağını dile getirdi.

Katılım ücretsiz, tüm halk davetli

Tüm vatandaşların davetli olduğu Teknokent-FEST IV. Bilim Şenliği’nin ücretsiz olarak gerçekleştirileceği bildirildi. Bilim ve teknolojiye ilgi duyan herkesin etkinliğe katılabileceği belirtilerek, ziyaretçilerin gün boyunca atölyelere aktif olarak katılım sağlayabileceği ifade edildi.

Etkinlik detayları

Etkinlik adı: Teknokent-FEST IV. Bilim Şenliği

Tarih: 22 Mayıs 2026, Cuma

Saat: 10.00

Yer: Adıyaman Teknokent Koleji Kampüsü

Giriş: Ücretsiz

‘Geleceğin dünyasına hazırlıyoruz’

Açıklamada ayrıca, Adıyaman Teknokent Koleji’nin modern eğitim anlayışıyla bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında nitelikli bireyler yetiştirmeyi hedeflediği belirtilerek, “Hayata Hazırlar” prensibi doğrultusunda öğrencilerin geleceğin mesleklerine hazırlandığı kaydedildi. Etkinliğin de bu vizyonun bir parçası olduğu ifade edildi.

Daha Fazla Bilgi İçin: www.adiyamanteknokentkoleji.com www.teknoplatform.net

Kaynak: RSS

Programın ardından öğretmenlerle bir toplantı gerçekleştiren Kaymakam Algın, eğitim-öğretim faaliyetleri, okulun ihtiyaçları ve yürütülen çalışmalar hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Fuar alanını gezen Başkan Alkan ve beraberindeki heyet, öğrenciler tarafından hazırlanan projeleri inceleyerek bilgi aldı. Geleceğin bilim insanlarıyla bir araya gelen  Başkan Alkan, öğrencilerle sohbet etti.

Ziyaretin ardından açıklamada bulunan Başkan Alkan, bilim fuarının hazırlanmasında emeği geçen okul idaresi, öğretmenler, proje sorumluları ve öğrencileri tebrik etti.

Kaynak: RSS

Yurt dışından getirilen ve Türkiye’de kayıt işlemi yapılmadan kullanılan cep telefonları için tanınan süre doluyor. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yürütülen denetimler kapsamında, 120 günlük kullanım süresi sona eren cihazlar 1 Mayıs itibarıyla iletişime kapatılabilecek. Bilhassa aynı pasaport üzerinden ikinci kez kaydedilen telefonlar için belirtilen tarih son derece mühim.

Yurt Dışı Telefon Imeı Son Kayıt Tarihi Ne Zaman?

Kayıt işlemleri için son tarih 1 Mayıs 2026 olacak. 2026 yılı başında BTK tarafından gönderilen SMS’in ulaştığı tarih baz alınarak 120 günlük süre hesaplanıyor. Bu nedenle bazı kullanıcılar için son kayıt tarihi Mayıs ayının ilk günlerinden sonraya da sarkabilecek.

Yurt Dışı Telefonlar Neden Kapanıyor?

Kayıt dışı kullanım ve sistemin kötüye kullanımının önüne geçmek için yurt dışı kayıtsız telefonlar kullanıma kapatılıyor. Özellikle çift SIM kartlı telefonlarda bulunan iki ayrı IMEI numarasının tek pasaport üzerinden kullanılması gibi yöntemlerle yapılan usulsüzlükler tespit ediliyor. Bu tür kullanımın engellenmesi amacıyla BTK denetimleri sıkılaştırırken, kayıt işlemi yapılmayan veya usulsüz kullanılan cihazlar aşamalı olarak iletişime kapatılıyor.

Kaynak: RSS

Gemini ile Üretkenlikte Yeni Dönem

Yapay zeka alanında dikkat çeken gelişmelere bir yenisi daha eklendi. Google’ın geliştirdiği Gemini, yeni “Dosya Oluşturma” özelliğiyle kullanıcı deneyimini bir üst seviyeye taşıdı. Artık kullanıcılar yalnızca metin yanıtları almakla kalmayacak, aynı zamanda fikirlerini doğrudan indirilebilir ve düzenlenebilir dosyalara dönüştürebilecek.

Geniş Format Desteği Sunuluyor

Yeni özellikle birlikte Gemini; Google Dokümanlar ve E-Tablolar’ın yanı sıra Microsoft Word (.docx), Excel (.xlsx), PDF, CSV ve Markdown gibi yaygın formatlarda çıktı üretebiliyor. Ayrıca akademik ve teknik çalışmalar için LaTeX ve RTF gibi daha özel formatlar da destekleniyor.

Akıllı ve Hazır Dosyalar

Gemini’ın sunduğu dosyalar yalnızca boş taslaklardan ibaret değil. Örneğin kullanıcılar, bütçe takibi için Excel dosyası oluşturduğunda; formüller, toplam hesaplamaları ve görselleştirme panelleri otomatik olarak eklenmiş şekilde dosyayı hazır alabiliyor. Aynı şekilde yemek menüsü, ders planı veya rapor gibi içerikler de profesyonel biçimde hazırlanıyor.

Zaman Kazandıran Pratik Çözüm

Yeni özellik özellikle iş dünyası, eğitim ve kişisel planlama alanlarında büyük kolaylık sağlıyor. Kullanıcılar, tek bir komutla detaylı çalışma planları, antrenman programları veya veri tabloları oluşturabiliyor. Bu da zaman tasarrufu sağlarken üretkenliği artırıyor.

Kullanıcı Deneyimi Gelişiyor

Uzmanlara göre bu güncelleme, yapay zekanın yalnızca bilgi sunan bir araç olmaktan çıkarak doğrudan üretim yapan bir asistana dönüşmesinin önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Kutup Araştırmalarında Stratejik İş Birliği

Serginin açılış töreninde konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye ve Şili’nin kutup araştırmaları konusundaki iş birliğine değinerek “Coğrafi konumu itibarıyla Antarktika seferlerinde araştırmacılarımızı önce Şili’ye yolcu ediyoruz. Onlar, Şili’den Antarktika’ya geçiş yapıyorlar. Aynı zamanda araştırmacılarımız Şili’nin Antarktika’daki araştırma üslerinden de yararlanmaktalar. Şili’nin araştırmacıları da bizim hem Antarktika’ya hem Arktik’e yönelik bilim seferlerimize katılıyorlar. Böylelikle iki ülkenin bilim insanlarının ortaklaşa çalışmalar yapması mümkün hâle geliyor. Bugün bütün bu ortak yolculuğun resmedildiği, Antarktika’da yapılan çalışmalara ait fotoğrafların sergilendiği çok güzel bir sergide bulunuyoruz.” ifadelerini kullandı.

Kacır: “Türk Antarktika Bilim Üssü’nün tüm hazırlıklarını tamamladık”

Bakan Kacır, ayrıca Antarktika ve Arktik’e yönelik çalışmaların stratejik değer taşıdığının altını çizerek TÜBİTAK KARE koordinasyonunda bu yıl onuncusu düzenlenen Ulusal Antarktika Bilim Seferi’ni hatırlattı. “Hedefimiz, bunları kalıcı kılacak bir Türk Antarktika Bilim Üssü’nü inşa etmek. 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi amaçlarımız kapsamında bu projeyi de hayata geçireceğiz. Bu üssün tüm hazırlıklarını tamamladık. Çevresel etki değerlendirme çalışmaları başarılı şekilde gerçekleştirildi. Önümüzdeki dönemde bu üssü inşa edeceğiz.” diyen Kacır ayrıca bir diğer hedef olan Antarktika Antlaşmalar Sistemi’nde danışman ülke olmak üzere başvuruda bulunulduğunu da belirtti.

Castro: “Şili ile Türkiye Bugün Âdeta Komşu Gibi”

Şili Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Rodrigo Arcos Castro, konuşmasında Şili ile Türkiye’nin kutup araştırmaları alanındaki iş birliklerinin tarihine değinerek “Bu iş birliğinin önümüzdeki dönemde de artarak devam edeceğine inanıyoruz.” temennisinde bulundu. Türkiye ile Şili’nin diplomatik ilişkilerdeki 100. yılını da hatırlatan Castro sözlerini “Yüz yıl önce, Ocak 1926’da Şili, Türkiye Cumhuriyeti ile diplomatik ilişkiler kuran ilk Latin Amerika ülkesi olmuştur. O günden bu yana yakın dostlar ve ortaklar olarak ilişkilerimizi sürdürmekteyiz. Mesafe hiçbir zaman engel olmadı, bugün ise âdeta komşu gibiyiz” cümleleriyle sürdürdü.

Aydın: “Güvene Dayalı Bilimsel Ortaklığın Güçlü Bir Örneğiyiz”

Törende konuşan TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, kutup bölgelerindeki küresel iklim krizine dikkat çekerek buradaki sorunların herkesi ilgilendirmesi gerektiğinin altını çizdi. “Bilimin, iş birlikleriyle güçlendiğine inanıyoruz. Bu çerçevede Şili, en değerli ortaklarımızdan biridir. Sahip olduğu köklü deneyim, kurumsal kapasite ve stratejik konumuyla Şili, küresel kutup çalışmalarında önemli bir yere sahiptir. Ülkelerimiz arasındaki iş birliği, güvene dayalı bilimsel ortaklığın güçlü bir örneği hâline gelmiştir.” diyen Aydın, Şili Cumhuriyeti ile kurulan ortaklıkların önemine vurgu yaptı.

Aydın “Punta Arenas, Türk Antarktika seferleri için önemli bir geçiş noktası olmuştur. Aynı zamanda araştırmacılarımız ve kurumlarımız arasındaki iş birliği saha koordinasyonu, bilgi paylaşımı ve ortak bilimsel çalışmalar yoluyla gelişmiştir. Bu deneyimler, kutup bölgelerinde başarının uluslararası iş birliğine bağlı olduğunu göstermektedir. Türkiye ile Şili arasındaki diplomatik ilişkilerin yüzüncü yılını kutladığımız bu dönemde, bu ortaklık özel bir anlam taşımaktadır. Yüzyıllık dostluk, artık bilim, yenilik ve ortak sorumluluk temelinde yeni bir yüzyıla taşınmaktadır. Bu iş birliğini daha da geliştirmeye önem veriyoruz ve Şili Ulusal Araştırma ve Geliştirme Ajansı (ANID) gibi kurumlarla daha güçlü bağlar kurmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Özsoy: “Kutup Bölgelerinde Yapılan Çalışmalar Bütün İnsanlığa Hizmet Ediyor”

TÜBİTAK MAM Başkanı ve TÜBİTAK KARE Müdürü Prof. Dr. Burcu Özsoy törende gerçekleştirdiği konuşmasında Türkiye ile Şili arasında 2023’te imzalanan Mutabakat Zaptı ile güçlenen iş birliklerini hatırlatarak bunun somut sonuçlarını sıraladı. “Ortaklığımız Antarktika ile sınırlı değildir. Arktik seferlerimiz kapsamında Şilili bilim insanlarını ağırlama ayrıcalığına da sahip olduk. Bu karşılıklı açıklık, iş birliğinin ötesinde bir anlam taşımaktadır: Bu durum, güveni, ortak bir amacı ve birlikte bilgi üretme konusundaki samimi kararlılığı yansıtmaktadır.” diyen Özsoy kutup bölgelerinde gerçekleştirilen çalışmaların tüm insanlığa hizmet ettiğinin altını çizdi.

2023 Yılında Mutabakat Zaptı İmzalanmıştı

Türkiye ile Şili arasında Antarktika alanında son yıllarda giderek güçlenen ve kurumsallaşma yönünde ilerleyen bir iş birliği mevcut. İki ülke, Antarktika Antlaşması Sistemi çerçevesinde benzer bilimsel önceliklere sahip ve özellikle lojistik destek, araştırmacı değişimi ve ortak bilimsel faaliyetler alanlarında iş birliği içinde.

Bu iş birliği, 18 Nisan 2023 tarihinde Türkiye ile Şili arasında imzalanan Mutabakat Zaptı ile daha da güçlendirildi. Söz konusu Mutabakat Zaptı, Antarktika’da bilimsel araştırmaların desteklenmesi, lojistik imkânların ortak kullanımı ve iki ülke araştırmacıları arasında iş birliklerinin artırılmasına yönelik bir çerçeve sunuyor. Bugün Türkiye’nin Antarktika’daki faaliyetlerinin önemli bir bölümünde Şili ile sahada doğrudan temas ve iş birliği yürütülüyor. Özellikle Şili’nin Punta Arenas şehri Türk bilim seferleri için kritik bir lojistik merkez işlevi görüyor.

3 BRANŞTA 40 ÖĞRENCİ EĞİTİM ALIYOR

DİGEM’de toplam 40 öğrenci; veri analizi, dijital pazarlama ve yapay zeka olmak üzere 3 farklı branşta eğitim alıyor. Gençlerin dijital becerilerini geliştirmeyi amaçlayan eğitimler, öğrencilerin hem kişisel gelişimlerine hem de gelecekteki mesleki hedeflerine katkı sunuyor.

Program kapsamında DİGEM’de eğitim alan gençler sınıflarında ziyaret edildi. UNDP Saha Koordinatörü Sedat Has, öğrencilerle bir araya gelerek derslerin işleyişi hakkında bilgi aldı, gençlerin dijital dünyaya ilişkin hedeflerini dinledi.

“BU KURSUN BANA KATKISI ÇOK FAZLA”

AKEM öğrencilerinden Muhammed Baran Kaya, aldıkları eğitimin kendileri için önemli olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Yaklaşık 2 aydır burada dersler görüyoruz. Faydalı ve güzel projeler yapıyoruz. Anahtarlıklar, telefon tutacakları yaptık, birçok çalışmamız oldu. Bu kursun bana katkısı çok fazla. Bu imkânları bizlere sunan Adıyaman Belediye Başkanımız Abdurrahman Tutdere’ye çok teşekkür ederim.”

“KENDİMİZİ GELİŞTİRMEK ADINA FAYDALI OLUYOR”

Veri analizi eğitimine katılan öğrencilerden Ahmet Fırat Erol ise, “3 aylık bir eğitim sürecimiz var. Bu kursların bizlere faydası oluyor. Başta Belediye Başkanımız Abdurrahman Tutdere’ye ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Aldığımız eğitimler, ilerisi için kendimizi geliştirmemiz adına çok faydalı. DİGEM’lerde ya da belediyelerimizin sunduğu iş alanlarında çalışma imkânı açısından da bizlere katkı sağlıyor.” diye konuştu.

Program çerçevesinde, Türkiye genelinde girişimcilik kapasitesinin artırılması, istihdamın desteklenmesi ve yerel ekonomilerin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda girişimcilere; kurulum giderleri, ekipman ve malzeme temini, kira ve personel giderleri ile pazarlama ve markalaşma faaliyetleri için hibe desteği sağlanacak.

Bilgilendirme toplantısı, 28 Nisan 2026 Salı günü saat 10.00’da Ramada by Wyndham Adıyaman’da gerçekleştirilecek. Toplantıda programın başvuru şartları, destek kalemleri ve süreçlere ilişkin detaylı bilgi verilecek.

Yetkililer, girişimci adayları ile işletme sahiplerini toplantıya katılmaya davet ederken, hibe programı için son başvuru tarihinin 19 Haziran 2026 olduğu bildirildi.

Kaynak: RSS

Araştırmacılar, ön bacaklarındaki büyük pençeler (chelae) gibi özelliklerinin, yengeçlerin kavrayıcı uzantılarına benzediğini ve böceklerde son derece nadir görüldüğünü söylüyor.

Hakemli dergi Insects’te yayımlanan çalışmanın yazarlarından zoolog Carolin Haug “Daha önce, bu tür chelae’leri taşıdığı bilinen sadece üç böcek grubu vardı. Dolayısıyla bu fosil, böceklerde bağımsız olarak evrimleşen bu yapıların bilinen 4. örneğini temsil ediyor” diyor.

Bilim insanları, ayırt edici özellikleri nedeniyle fosil böceği kendine ait yeni bir cinse yerleştirerek Carcinonepa libererrantes bilimsel adını verdi.

Gözden Kaçmasın

CERN’den Dikkat Çeken Keşif: Protondan 4 Kat Ağır Parçacık Gözlemlendi

Haberi görüntüle

Cins adı, Latinceleştirilmiş Yunanca “yengeç” (carcino-) kelimesiyle Nepomorpha diye bilinen gerçek su böcekleri grubuna atfen nepa sözcüğünün birleşiminden oluşuyor.

Araştırmacılar, tür adı olan libererrantes’in ise epey başarılı K-pop grubu Stray Kids’in Latinceleştirilmiş hali olduğunu söylüyor.

Dr. Haug, “Fosilin chelae’sinin duruşu grubun simge pozuna çok benzediği için bu isim uygun geldi” diyor.

Bilim insanları çalışmada bilgisayarlı tomografi X ışını taramaları kullanarak fosili inceleyip anatomik yapılarının tamamını görselleştirdi.

Tarama sonuçlarını diğer böceklerinkiyle karşılaştırınca, yeni türün chelae’sinin diğer türlerde buna karşılık gelen yapılardan belirgin şekilde farklı olduğunu gördüler.

Kıskaçların yapısı, yengeçler, ıstakozlar ve karidesler gibi daha uzak akraba olduğu eklembacaklılara benziyordu.

Araştırmacılar çalışmada şöyle yazıyor:

2 binden fazla kavrayıcı yapının şeklini karşılaştırdık. Yeni fosilin kıskaç benzeri bacağında, vücuda daha yakın olan kısmın diğer hiçbir fosil veya modern örnekte görülmemiş bir şekle sahip olduğunu keşfettik.

Bilim insanları, ön bacaklarındaki chelae’nin muhtemelen kıyı yakınlarında küçük böcekleri yakalamak için kullanıldığını düşünüyor.

Vücut yapısı da kara avcıları olarak yaşama adapte olmuş, genellikle kurbağa böceği diye bilinen Gelastocoridae grubunun yaşayan temsilcileriyle benzerlikler gösteriyor.

Dr. Haug, “C. libererrantes’in morfolojisi, bu türün de benzer bir yaşam tarzını benimsediğine işaret ediyor” diyor.

Haber-Kaynak: https://www.indyturk.com/node/776121/bi%CC%87li%CC%87m/milyonlarca-y%C4%B1ll%C4%B1k-tuhaf-b%C3%B6ce%C4%9Fe-k-pop-grubunun-ad%C4%B1-verildi

Bu kapsamda kullanıcılar, cihazlarını özel teknik servis desteği almadan, basit ekipmanlarla açarak bataryalarını kendileri değiştirebilecek.

Batarya ömrüne yeni standart

Getirilen kurallar yalnızca batarya değişimiyle sınırlı kalmıyor. Yeni düzenleme kapsamında akıllı telefon bataryalarının, 800 şarj döngüsünün ardından dahi en az yüzde 80 kapasiteyi koruması gerekecek.

10 yıl yedek parça ve onarım desteği

Avrupa Birliği’nin yeni düzenlemesiyle birlikte üreticilere önemli sorumluluklar da getiriliyor. Buna göre:

• Cihazların yedek parçaları en az 10 yıl boyunca erişilebilir olacak
• Onarım kılavuzları kullanıcılarla paylaşılacak
• Üçüncü taraf tamir hizmetlerine kısıtlama getirilemeyecek

Bu adım, cihazların tamamen “tamir edilebilirlik” odaklı tasarlanmasını zorunlu hale getiriyor.

Teknoloji devleri için zorunlu değişim

Daha önce USB-C standardını zorunlu kılarak sektörde büyük bir dönüşüm başlatan Avrupa Birliği, bu kez de kapalı tasarıma sahip akıllı telefon modellerini hedef alıyor.

Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte Apple ve Samsung gibi büyük üreticilerin tasarım ve üretim süreçlerinde önemli değişiklikler yapması bekleniyor.

Tüketici kazanacak, maliyet artabilir

Uzmanlara göre bu düzenleme, kullanıcıların daha uzun ömürlü ve ekonomik cihazlara erişmesini sağlayacak. Ancak üreticiler açısından donanım maliyetlerinin artması ve tasarım süreçlerinin zorlaşması da gündemde.

Öte yandan, donanım tarafında ömür uzasa da yazılım güncellemeleriyle ilgili sınırlamaların devam etmesi, sektörün çözmesi gereken önemli bir sorun olarak öne çıkıyor.

MOBİL ARAÇ BİLİMLE DONATILDI

Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere’nin girişimleriyle İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Türk Kadınlar Birliği İzmir Şubesi tarafından Adıyaman Belediyesi’ne hibe edilen Gezici Bilim Otobüsü, kapsamlı bir mobil laboratuvar olarak tasarlandı.

İçerisinde öğrencilerin fizik ve kimya deneyleri yapabileceği materyaller ve bilim alanında bir kitaplığın yer aldığı Bilim Otobüsü öğrencilerle buluşmak üzere Adıyaman’a geldi.

KURUMSAL DAYANIŞMANIN GÜÇLÜ ÖRNEĞİ

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin katkıları ve Türk Kadınlar Birliği İzmir Şubesi’nin proje yürütücülüğüyle hayata geçirilen çalışma, deprem sonrası Adıyaman’da çocukların eğitim imkânlarına eşit erişimini desteklemeyi amaçlıyor.

STEM odaklı eğitim içerikleriyle öğrencilerin bilimsel düşünme becerilerini geliştirmesi hedeflenen Bilim Otobüsü, aynı zamanda şehirlerarası dayanışmanın somut örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.

Özellikle kırsal mahallelerde yaşayan ilkokul ve ortaokul öğrencilerinin bilimsel deneylerle tanışmasını sağlayacak Gezici Bilim Otobüsü, eğitimde fırsat eşitsizliğini azaltacak, öğrencilerin teorik bilgiyi pratiğe dönüştürmesini sağlayacak ve öğrenme motivasyonlarını güçlendirilecek. Proje, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Türk Kadınlar Birliği ve Adıyaman Belediyesi ortaklığında yürütülecek.

TUTDERE: ÇOCUKLARIMIZIN GELECEĞİNE YATIRIM YAPIYORUZ

Gezici Bilim Otobüsü’nü inceleyen Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere, projenin çocukların eğitim hayatı açısından önemli bir kazanım olduğunu belirtti.

Başkan Tutdere, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Depremin ardından en büyük önceliklerimizden biri, çocuklarımızın eğitimden kopmaması ve geleceğe umutla bakabilmesiydi. Bu anlayışla İzmir Büyükşehir Belediyemiz ve Türk Kadınlar Birliği ile kurduğumuz güçlü dayanışma sayesinde Bilim Otobüsü’nü kentimize kazandırdık. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Cemil Tugay’ın ve Türk Kadınlar Birliği’nin katkılarıyla tefrişatı tamamlanan, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından belediyemize hibe edilen Bilim Otobüsümüz, 23 Nisan öncesi Adıyaman’a ulaştı. Bu otobüste çocuklarımız laboratuvar ortamıyla, deney ekipmanlarıyla bilimle tanışacak; deney yaparak öğrenmenin heyecanını yaşayacak. Özellikle kırsalda yaşayan çocuklarımızın bilime dokunmasını, deneyerek öğrenmesini ve yeni ufuklarla buluşmasını çok önemsiyoruz. Bu otobüsümüzün Adıyaman’daki çocuklarımıza ve tüm hemşehrilerimize hayırlı olmasını diliyorum.”

“DAYANIŞMAYLA 6 ŞUBAT’IN İZLERİNİ SİLECEĞİZ”

Deprem sonrası Adıyaman’a destek veren İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne, Türk Kadınlar Birliği’ne ve projeye katkı sunan tüm paydaşlara teşekkür eden Başkan Tutdere, “Depremden sonra bizimle büyük bir dayanışma içerisinde olan İzmir Büyükşehir Belediyemize, tüm İzmir halkına, Türk Kadınlar Birliği’ne, değerli başkanına, yönetim kuruluna, katkı sağlayan tüm sivil toplum kuruluşlarına ve emeği geçen herkese Adıyaman halkı adına teşekkür ediyorum. Dayanışmayla yaralarımızı saracağız. Dayanışmayla 6 Şubat’ın izlerini sileceğiz.” diye konuştu.

ŞİRİN: ADIYAMAN’IN HER GELDİĞİMDE DAHA FAZLA AYAĞA KALKTIĞINI GÖRÜYORUM

Projenin yürütücüsü Türk Kadınlar Birliği İzmir Şube Başkanı Sevtap Şirin ise, “Bu süreçte oluşan dayanışma iklimini çok değerli buluyorum. Bizim yaptığımız çorbada tuz olmak. Özellikle eğitimden yoksun kalma riski taşıyan çocuklarımızın fırsat eşitliğine erişmesine katkı sunmak, kız çocuklarımızın erken yaşta evlilik riskine karşı eğitimle güçlenebileceği bir zemin oluşturmak istedik. Bu projeye destek veren İzmir Büyükşehir Belediyemize, Adıyaman Belediye Başkanımız Sayın Abdurrahman Tutdere’ye, bize inanan, güvenen bütün gönüllülerimize, emek veren herkese çok teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Etkinlikte öğrenciler ve veliler birlikte kodlama çalışmaları yaparak dijital becerilerini geliştirme fırsatı buldu. Katılımcılara ayrıca dijital öğrenme imkânları ve yürütülen eğitim faaliyetleri hakkında bilgi verildi.

Velilerin etkinliğe aktif katılım sağlamasıyla çocukların öğrenme süreçlerine aile desteğinin artırılması amaçlanırken, öğrenciler aileleriyle birlikte öğrenme deneyimi yaşadı.

Dijital çağda çocukların erken yaşta bilinçlenmesinin büyük önem taşıdığını belirten Okul Müdürü Ali İhsan Köroğlu, “Öğrencilerimizin hem kodlama becerilerini geliştirmesi hem de dijital dünyada güvenli davranış konusunda farkındalık kazanması bizler için çok kıymetli. Velilerimizin de sürece dahil olması eğitimi daha güçlü hale getiriyor” dedi.

Etkinlikte ayrıca, ilçede benzer eğitim çalışmalarının önümüzdeki süreçte artarak devam edeceği ifade edildi.

Etkinliğin, Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı (TEGV) Ateşböceği Öğrenim Birimi tarafından yürütülen çalışmalar çerçevesinde gerçekleştirildiği öğrenildi.

Öğrencilerin bilimsel düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik ortaya koyduğu özgün ve nitelikli çalışmaların takdirle karşılandığı belirtildi.

Ziyaret kapsamında fuarın hazırlanmasında emeği geçen öğretmenlerle de bir araya gelen Başli, bu tür etkinliklerin öğrencilerin araştırma, sorgulama ve üretme becerilerine önemli katkılar sunduğunu ifade etti.

İncelemelerde İlçe Milli Eğitim Şube Müdürleri Dr. Mehmet Dağ, Mehmet Turan, Mustafa Yetiş ve Sinan Demir de hazır bulundu.

İlçe Milli Eğitim Müdürü Lütfü Başli, programın düzenlenmesinde emeği geçen Okul Müdürü İsmail Dolaş’a, öğretmenlere ve öğrencilere teşekkür ederek başarılarının devamını diledi.

Kaynak: RSS

Açıklamada, görev kapsamında astronotların güvenli şekilde Dünya’ya döndüğü belirtilirken, bu uçuşun SLS roketi ve Orion uzay aracıyla gerçekleştirilen ilk insanlı görev olduğuna dikkat çekildi.

“Ay’a Dönüş Süreci Başladı”
NASA, Artemis II görevinin yalnızca bir test uçuşu olmadığını, aynı zamanda insanlığın yeniden Ay’a dönüş sürecinde önemli bir adım olduğunu vurguladı. Görevle birlikte, gelecekte Ay yüzeyine iniş, kalıcı üs kurulumu ve daha ileri uzay görevleri için hazırlık yapıldığı ifade edildi.

Astronotların zorlu koşullarda görev yaptığı belirtilirken, bu sürecin uzay araştırmalarında yeni bir dönemin kapısını araladığı kaydedildi.

Uluslararası İş Birliği Vurgusu
NASA açıklamasında, görevin yalnızca ABD’nin değil, uluslararası ortakların ve küresel bilim camiasının katkılarıyla gerçekleştiği belirtildi. Görevde yer alan astronotların “insanlığın temsilcileri” olduğu ifade edildi.

Ayrıca NASA çalışanları, ticari ortaklar ve destek veren tüm paydaşlara teşekkür edilerek, bu başarının kolektif bir çabanın sonucu olduğu vurgulandı.

Yeni Hedef: Ay Üssü ve Derin Uzay
Artemis programı kapsamında bir sonraki hedefin Ay yüzeyine iniş ve kalıcı üs kurulumu olduğu açıklandı. NASA, bu adımların Mars görevleri gibi daha büyük hedefler için kritik öneme sahip olduğunu belirtti.

Artemis II görevinin tamamlanmasıyla birlikte, insanlığın uzay yolculuğunda yeni bir sayfa açıldığı değerlendiriliyor.

Geliştirilen sistem sayesinde robotlar, müşterilerin sipariş ettiği ilaçları raflardan alarak tek tek hazırlıyor. Otomasyon temelli bu teknoloji, insan hatasını en aza indirmeyi hedeflerken, eczanelerdeki iş yükünü de önemli ölçüde azaltmayı amaçlıyor.

Günde 370 Sipariş Kapasitesi
Yetkililer tarafından paylaşılan bilgilere göre robot sistem, günlük yaklaşık 370 siparişi yüzde 99,9 doğruluk oranıyla karşılayabiliyor. Bu oran, özellikle sağlık gibi hassas bir alanda teknolojinin ulaştığı seviyeyi gözler önüne seriyor.

Sağlıkta Dijital Dönüşüm Hızlanıyor
Robot eczacı uygulaması, sağlık sektöründe dijitalleşmenin geldiği noktayı ortaya koyarken, gelecekte benzer sistemlerin daha yaygın hale gelmesi bekleniyor. Uzmanlar, bu tür teknolojilerin hem hız hem de güvenlik açısından önemli avantajlar sunduğunu belirtiyor.

Ancak sistemin yaygınlaşmasıyla birlikte, insan gücüne olan ihtiyacın nasıl etkileneceği ise tartışılmaya devam ediyor.

Apple tarafından yaklaşık dört yıl önce kullanıma sunulan bu özellik, özellikle hedefli siber saldırılara karşı maksimum güvenlik sağlamak amacıyla tasarlandı. Kilit Modu aktif edildiğinde cihazın dış dünyayla olan veri alışverişi ciddi ölçüde sınırlandırılıyor ve potansiyel saldırı noktaları minimuma indiriliyor.

Uzman değerlendirmelerine göre bu mod, özellikle Pegasus benzeri gelişmiş casus yazılımlara karşı etkili bir koruma sunuyor. Bazı zararlı yazılımların, hedef cihazda Kilit Modu’nun aktif olduğunu tespit ettiğinde saldırıyı durdurduğu belirtiliyor.

Kullanım Kısıtlamaları da Var
Kilit Modu, üst düzey güvenlik sağlarken bazı özelliklerin kısıtlanmasına neden oluyor. Mesajlardaki bağlantı önizlemeleri devre dışı bırakılırken, tanımadığınız kişilerden gelen FaceTime aramaları engelleniyor. Ayrıca internet tarayıcısında bazı web siteleri tam olarak görüntülenemeyebiliyor.

Bunun yanı sıra fotoğraflardaki konum verileri kaldırılıyor ve cihazın bilgisayarla bağlantısı belirli durumlar dışında sınırlandırılıyor. Bu önlemler, veri sızıntısını önlemek amacıyla uygulanıyor.

Kimler İçin Önemli?
Uzmanlar, Kilit Modu’nun özellikle gazeteciler, siyasetçiler ve hassas veriyle çalışan kişiler için kritik bir güvenlik aracı olduğuna dikkat çekiyor. Günlük kullanıcılar için bazı kısıtlamalar dezavantaj gibi görünse de, yüksek risk grubundaki kişiler için bu özellik hayati önem taşıyor.

Siber saldırıların giderek sofistike hale geldiği günümüzde, Kilit Modu gibi gelişmiş güvenlik önlemlerinin önemi daha da artıyor.

Kat İzi Olmayan Ekran İddiası

Sızan bilgilere göre iPhone Ultra’nın en büyük farkı, katlanabilir telefonlarda sıkça eleştirilen ekran izini ortadan kaldırması olacak. Apple’ın bu alanda özel bir cam teknolojisi üzerinde çalıştığı ve daha dayanıklı bir yapı hedeflediği belirtiliyor.

Cihazın;

• 7,7 – 7,8 inç ana ekran
• 5,3 – 5,5 inç dış ekran
  ile gelmesi bekleniyor. Ayrıca 120 Hz yenileme hızına sahip OLED panel kullanılacağı ifade ediliyor.

Donanımda Zirve Hedefi

iPhone Ultra’nın, 2026 yılında tanıtılması beklenen yeni nesil A20 işlemci ile çalışacağı öne sürülüyor. Cihazda ayrıca:

• 12 GB RAM
• Gelişmiş yapay zeka özellikleri
• Daha ince tasarım için alternatif biyometrik sistem

gibi yeniliklerin yer alabileceği konuşuluyor.

Özellikle Face ID yerine güç tuşuna entegre edilecek Touch ID iddiası, dikkat çeken detaylar arasında yer aldı.

Fiyatıyla da “Ultra” Olacak

Yeni modelin ABD’de 2.000 – 2.400 dolar bandında satışa sunulması bekleniyor. Türkiye’de ise vergilerle birlikte fiyatın 200 bin TL seviyesini aşabileceği öngörülüyor.

Tanıtım Tarihi Bekleniyor

iPhone Ultra’nın, 2026 yılının Eylül ayında tanıtılması planlanan yeni iPhone serisiyle birlikte duyurulabileceği ifade ediliyor.

Program kapsamında, iki ülke arasında gerçekleştirilecek ortak araştırma projelerine destek sağlanacak.

Son Başvuru Tarihi Açıklandı

Başvurular için son tarih 17 Haziran 2026 olarak duyuruldu. Araştırmacıların, belirlenen süre içerisinde projelerini sisteme yüklemesi gerekiyor.

Uluslararası İş Birliği Vurgusu

Söz konusu program, Türkiye ve Fransa arasında bilimsel iş birliğini güçlendirmeyi ve ortak projelerle yeni teknolojik gelişmelere katkı sağlamayı hedefliyor.

Sıradaki Hedef: Ay’ın Görünmeyen Yüzü

Görevin bir sonraki aşamasında astronotlar, Ay’ın daha önce detaylı şekilde görüntülenmemiş bölgelerini inceleyecek. Elde edilecek veriler, gelecekte yapılması planlanan Ay inişleri için kritik önem taşıyor.

Gözden Kaçmasın

iPhone 17 Pro Max uzaya çıkıyor: NASA’dan onay çıktı

Haberi görüntüle

50 Yıl Sonra Yeni Dönem

NASA, 1 Nisan’da başlattığı Artemis II göreviyle, yarım asrı aşkın bir aradan sonra insanlı Ay görevlerine yeniden start vermişti. Mürettebatın görev süresince hem sistem testleri yapması hem de keşif çalışmaları yürütmesi planlanıyor.

Yeni Dönem: Google Mesajlar

Samsung, kullanıcıların iletişimde sorun yaşamaması için Google Mesajlar uygulamasına geçiş yapılmasını öneriyor. Uygulamanın Temmuz 2026 itibarıyla hem Galaxy Store’dan hem de Google Play Store’dan kaldırılması bekleniyor.

Kullanıcılar, Google Mesajlar’ı indirerek varsayılan SMS uygulaması olarak kolayca ayarlayabilecek.

Gözden Kaçmasın

iPhone 17 Pro Max uzaya çıkıyor: NASA’dan onay çıktı

Haberi görüntüle

Her Cihaz Etkilenmeyecek

Alınan karar tüm Galaxy modellerini kapsamıyor. Android 11 ve daha eski işletim sistemine sahip cihazlarda Samsung Mesajlar uygulaması çalışmaya devam edecek.

Ancak yeni nesil cihazlar için bu değişiklik, Samsung’un mesajlaşma altyapısında köklü bir dönüşüm anlamına geliyor.

New York Times’ın aktardığına göre, iPhone 17 Pro Max’in uzay aracında kullanılabilmesi için oldukça detaylı ve uzun bir güvenlik sürecinden geçmesi gerekti. Uzay teknolojileri üzerine çalışan uzman Tobias Niederwieser, bu sürecin “karmaşık ve çok aşamalı” olduğunu belirtti.

4 aşamalı zorlu test süreci

NASA’nın onay süreci dört temel aşamadan oluşuyor. İlk aşamada cihaz, güvenlik paneli tarafından genel donanım kontrollerinden geçiriliyor. İkinci aşamada ise hareketli parçalar ya da kırılabilir malzemeler gibi potansiyel riskler inceleniyor.

Üçüncü aşamada, tespit edilen risklere karşı çözüm planları hazırlanıyor. Son aşamada ise bu çözümlerin gerçekten işe yarayıp yaramadığı test ediliyor.

Gözden Kaçmasın

54 yıl sonra insanlı Ay yolculuğu: Artemis II için geri sayım başladı

Haberi görüntüle

Uzayda küçük riskler büyük tehlike

Bu titiz sürecin arkasında ciddi güvenlik gerekçeleri bulunuyor. Örneğin Dünya’da yere düşecek bir cam parçası, yerçekimi olmayan ortamda havada süzülerek astronotlar için ciddi tehlike oluşturabiliyor.

Kırılan bir cihazdan çıkan parçalar, hem astronotların yüzüne çarpabilir hem de hassas ekipmanlara zarar vererek görev sistemlerini riske atabilir.

Ayrıca uzay ortamındaki radyasyon da elektronik cihazlar için büyük bir tehdit oluşturuyor. Bu nedenle NASA, görevde kullanılacak her ekipmanı defalarca test ediyor.

iPhone görevde nasıl kullanılacak?

NASA’nın izin verdiği iPhone’lar kritik görevlerde kullanılmayacak. Cihazlar yalnızca astronotların deneyimlerini kaydetmesi ve önemli anları görüntülemesi için kullanılacak.

Öte yandan iPhone’ların uzayda internet ya da Bluetooth bağlantısı kurmasına izin verilmeyecek.

Apple sürece dahil olmadı

Apple, NASA’nın onay sürecine doğrudan dahil olmadığını açıkladı. Ancak bu gelişme, bir iPhone’un ilk kez uzun süreli uzay görevine uygun bulunması açısından dikkat çekici bir adım olarak değerlendiriliyor.

Daha önce de bazı özel görevlerde iPhone’lar kullanılmıştı. 2021’deki Inspiration4 görevinde Dünya’nın fotoğraflanmasında iPhone tercih edilirken, 2011’deki son uzay mekiği görevinde de iPhone 4 cihazları deneysel amaçlarla uzaya gönderilmişti.

Türkiye’nin 5G teknolojisine geçişinin, ülke adına yalnızca bir iletişim altyapısı dönüşümü değil, aynı zamanda yapay zeka ve dijital ekonomi açısından yeni dönemin başlangıcı olduğuna işaret eden Küçükşabanoğlu, “Yeni nesil haberleşme altyapısının devreye alınmasıyla, veri temelli teknolojilerin daha hızlı gelişmesi ve ekonomik yapının daha yüksek katma değerli bir modele evrilmesi beklenmektedir.” dedi.

Küçükşabanoğlu, 5G teknolojisinin, sunduğu yüksek hız, düşük gecikme süresi ve aynı anda çok sayıda cihazın bağlantısına imkan tanıyan yapısıyla, yapay zeka uygulamalarının gerçek zamanlı çalışabilmesini mümkün hale getirdiğine dikkati çekti.

“5G ile veri üzerinden değer oluşturma süreçleri ciddi ölçüde hızlanacak”

Söz konusu gelişmenin, yapay zekanın yalnızca analiz yapan teknoloji olmaktan çıkarak, anlık karar üreten ve operasyonları doğrudan yönlendiren sisteme dönüşmesini sağlayacağını ifade eden Küçükşabanoğlu, “5G ile başlayacak dönüşümün en önemli etkilerinden biri, ‘yapay zeka ekonomisi’ olarak tanımlanan yeni üretim modelinin hız kazanması olacak. 5G ile veri üretimi ve işleme yanında veri üzerinden değer oluşturma süreçleri ciddi ölçüde hızlanacak, işletmeler daha verimli, esnek ve rekabetçi hale gelecek. Yapay zeka destekli üretim sistemleri, otomasyon çözümleri ve akıllı karar mekanizmaları sayesinde maliyetler azalırken, üretkenlik ve kalite artacak.” diye konuştu.

Küçükşabanoğlu, sanayi başta olmak üzere finans, lojistik, sağlık, perakende ve enerji gibi birçok sektörde yapay zeka temelli yeni iş modellerinin ortaya çıkmasının beklendiğini belirterek, bu sürecin yalnızca mevcut sektörleri dönüştürmekle kalmayacağını, aynı zamanda yeni girişim alanlarının oluşmasına, teknoloji odaklı yatırımların artmasına ve nitelikli istihdamın güçlenmesine katkı sağlayacağını anlattı.

Küresel ölçekte değerlendirildiğinde, 5G ve yapay zeka birlikteliğinin ülkeler arasında yeni bir rekabet alanı oluşturduğuna işaret eden Küçükşabanoğlu, veri üretme, işleme ve anlamlandırma kapasitesinin, ekonomik gücün temel belirleyicilerinden biri haline geldiğini söyledi.

Küçükşabanoğlu, 5G’ye geçişin, doğru stratejilerle desteklendiği takdirde Türkiye’nin küresel teknoloji yarışında daha güçlü bir konuma ulaşmasına önemli katkı sağlayacağını bildirdi.

“5G ile yapay zeka temelli çözümler daha geniş alanlara yayılacak”

Türkiye’nin 5G’ye geçişini son derece önemli ve stratejik adım olarak gördüklerine dikkati çeken Küçükşabanoğlu, şunları kaydetti:

“5G, yapay zeka teknolojileri için güçlü bir katalizör görevi görecek yapay zeka uygulamalarının hızını, kapsamını ve etkisini doğrudan artıracak. Bu gelişme, yalnızca teknolojik değil, ekonomik anlamda da yeni bir büyüme modelinin kapısını aralamaktadır. Yapay zeka artık ekonominin merkezinde konumlanmaktadır. 5G ile yapay zeka temelli çözümler daha geniş alanlara yayılacak. Türkiye’nin bu süreci doğru değerlendirmesi halinde yüksek katma değerli üretim ve teknoloji ihracatı açısından önemli sıçrama gerçekleştirebileceğini düşünüyoruz. Bu önemli dönüşümde emeği geçen başta Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere Ulaştırma ve Altyapı Bakanımıza ve tüm paydaşlara teşekkür ediyoruz. Türkiye’nin dijital geleceği adına atılan bu adımın hayırlı olmasını diliyoruz.”

Yeni nesil iletişim teknolojisi olarak öne çıkan 5G ile birlikte daha hızlı internet, düşük gecikme süresi ve yüksek veri kapasitesi hedefleniyor. Bu kapsamda operatörlerin altyapı çalışmalarını kademeli olarak sürdürdüğü belirtiliyor.

Besni’de de kullanıcıların cihazlarına gelen güncellemeler sonrası 5G ibaresinin görünmeye başlaması, ilçede teknolojik dönüşümün başladığı şeklinde yorumlandı.

Uzmanlar, 5G teknolojisinin yaygınlaşmasıyla birlikte özellikle mobil internet hızında ciddi artış yaşanacağını, aynı zamanda akıllı şehir uygulamaları ve dijital hizmetlerin daha etkin kullanılabileceğini ifade ediyor.

Yetkililer ise 5G altyapısının ülke genelinde aşamalı olarak devreye alınacağını ve kapsama alanının zamanla genişleyeceğini belirtiyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin rekabet gücünü artıracak, haberleşme, teknoloji, enerji ve üretim verimliliğini yükseltecek, dijital bağımsızlığını daha da perçinleyecek 5G teknolojisinin hazırlık çalışmalarından test ve kurulum süreçlerine emeği geçen tüm kurumları, şirketleri, mühendis ve sektör çalışanlarını tebrik etti.

Ülkenin önünde iletişimin yanı sıra, ulaştırmadan sağlığa, tarımdan üretime, ekonomiden eğitime geniş bir alanda yepyeni bir sayfa açacak 5G teknolojisinin bir kez daha hayırlı uğurlu olmasını dileyen Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Sözlerimin hemen başında şu hususun altını çizmekte fayda görüyorum; değerli kardeşlerim, günümüz dünyasında egemenlik, coğrafya temelli, fiziki ve sadece belirli bir toprak parçasıyla sınırlı olmaktan çıkmıştır. Küresel güç rekabetinin sertleştiği bu dönemde, teknoloji ve dijitalleşme alanında meydana gelen baş döndürücü gelişmeler, klasik anlamdaki egemenlik mefhumunu aşındırmıştır. Artık güçlü olmak, caydırıcı olmak, dünyada söz, etki ve itibar sahibi olmak istiyorsanız bir defa siber uzay çalışmalarınızı hızlandırmak, siber güvenlik tedbirlerinizi almak, siber teknolojinizi geliştirmek zorundasınız. Verilerin toplanması, işlenmesi, analiz edilmesi, katma değere dönüştürülmesi ve en önemlisi veri güvenliğinin temin edilmesi bu süreçte kritik bir rol oynamaktadır. Özellikle son dönemde Lübnan, Gazze ve İran başta olmak üzere yakın çevremizde meydana gelen savaş ve çatışmalar, siber güvenliğin önemini hepimize bir kez daha göstermiştir. Şurası tartışılmayacak kadar ortadadır, içinde bulunduğumuz veri çağında, siyasi istikrar, ekonomik bağımsızlık, askeri caydırıcılık ve dijital egemenlik birbirinden ayrı değildir. Tam tersine bunlar birbirinin tamamlayıcısı, eskilerin ifadesiyle mütemmim cüzüdür.”

“Güçlü bir siber güvenlik mimarisi oluşturmak için ne gerekiyorsa yaptık”

“Sınırlarınızı kontrol ettiğiniz ölçüde hava sahanızı kontrol edemiyorsanız, hava sahanızı koruduğunuz ölçüde siber vatanınızı ve bunun ayrılmaz parçası olan verilerinizi koruyamıyorsanız, egemenliğinizde çok ciddi zafiyet var demektir.” ifadesini kullanan Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Dijital çağda jeopolitik üstünlüğün belirleyici aktörü, sadece toprağı kontrol edenler değil, bununla birlikte veriyi yönetenler olacaktır. Bu bakımdan 5G’nin veri merkezleri, bulut altyapıları, yapay zeka ve siber güvenlik kapasitesiyle birlikte düşünüldüğünde dijital egemenlik ve milli güvenlik meselesi olduğu son derece açıktır. Biz de bugün attığımız tarihi adıma, diğer hususlar yanında elbette dijital egemenlik zaviyesinden de bakıyoruz. Nitekim son 23 yılda bunun altyapısını çok güçlü bir şekilde hazırladık. Dijital dönüşümde attığımız stratejik adımlarla ülkemizi bu alanda parmakla gösterilen seviyelere çıkardık. Bu süreçte bir yandan dijital hız ve kapasitemizi artırırken, diğer yandan güçlü bir siber güvenlik mimarisi oluşturmak için ne gerekiyorsa yaptık. 2002’de 81 bin kilometre olan fiber hat uzunluğumuzu, 2025’in üçüncü çeyreği itibarıyla 657 bin kilometreye ulaştırdık. Aynı dönemde geniş bant internet abone sayımızı 3 binden 98 milyona, mobil telefon abone sayımızı ise 23 milyondan alıp neredeyse 100 milyona çıkardık.”

Siber güvenlik tedbirleri

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 55 milyonu aşkın vatandaşın bugün güvenli internet hizmetlerini kullandığını, halihazırda Türkiye’de mobil ve sabit hatlardan 82 milyar dakika konuşma trafiği gerçekleştiğini dile getirdi.

Türkiye’nin aylık ortalama 494 dakika mobil kullanım süresiyle Avrupa’da birinci sırada olduğunu vurgulayan Erdoğan, şunları kaydetti:

“Geçtiğimiz sene kurduğumuz Siber Güvenlik Başkanlığımız, haberleşme sistemlerimizin güvenliğini sağlamak, kritik altyapılarımızı korumak ve siber tehditlere karşı etkin bir savunma mekanizması oluşturmak üzere çalışmalarını sürdürüyor. Aynı şekilde emniyet birimlerimiz, istihbarat teşkilatımız ve ilgili tüm kurumlarımız da her senaryoya hazırlıklı bir şekilde kendi önlem, aksiyon ve karşı koyma planlarını başarıyla planlayıp hayata geçiriyor. Burada şunun da altını çizmek durumundayım, biz siber güvenliğe sadece tehditler karşısında gösterilen bir tepki değil, ulusal güvenliğimizin ayrılmaz bir parçası olarak bakıyoruz. Yabancı menşeili anlık mesajlaşma ve arama uygulamalarının, özellikle Gazze soykırımından beri çeşitli tartışmalara konu olduğu görülüyor. Biz de bu tartışmaları çok yakından takip ediyoruz. Devlet kurumlarına ait verilerin güvenliğini özellikle güçlendirme noktasında ilave tedbirleri önümüzdeki dönemde peyderpey devreye alacağız.”

“Yeni ve güçlü Türkiye’yi adım adım inşa ediyoruz”

Erdoğan, geçmişte teknolojik gelişmeleri yalnızca takip eden, çağa ayak uydurma kaygısından öteye geçemeyen, yeni teknolojileri tribünden izleyen, başkalarına imrenen, öz kaynaklarını değerlendiremeyen bir Türkiye’nin olduğunu belirterek, “Başörtüsü, saç-sakal, kılık-kıyafet gibi meselelerle uğraşmaktan, dünyada olup bitenleri takip edemeyen bir Türkiye vardı.” ifadesini kullandı.

Yıllarca Türkiye’nin özellikle belli alanlarda geri kalmışlığını, milletin inanç değerlerine, kültür kodlarına ve insanların giydiği kıyafete bağladıklarını belirten Erdoğan, şöyle devam etti:

“Yaklaşık 6 asır boyunca cihana nizam vermiş bir ecdadın torunları olarak bu kötü gidişe, bu atalete, bu ideolojik bağnazlığa biz itiraz ettik. ‘Biz yapamayız, biz beceremeyiz’ diyen özgüven yoksunlarına kulak asmadan, bu milletin evlatlarına, bu ülkenin parlak beyinlerine inanarak teknolojide tam bir seferberlik ilan ettik. Çalışmalarımızın meyvelerini de hamdolsun kısa sürede toplamayı bildik. Bugün geldiğimiz noktada hem kendi teknolojimizi üretiyoruz hem yeniliklere öncülük ediyor hem de sahip olduğumuz teknolojiyi dünyanın birçok ülkesine ihraç ediyoruz.

İlk yerli ve milli haberleşme uydumuz TÜRKSAT 6A’yı 2024’te uzaya fırlattık, 2025’te resmen hizmete aldık ve böylece dünyada kendi uydusunu üretebilen 11 ülkeden biri olmayı başardık. Savunma sanayisi başta olmak üzere teknolojik imkan ve kabiliyetlerin belirleyici olduğu tüm sektörlerde çağa ufuk çiziyor, yön tayin ediyoruz. Ar-Ge’den seri üretime, kendi ürün ve yazılımlarımızla kendi tesis ve mühendislerimizle yeni dünyanın semalarında kutup yıldızı gibi parlıyoruz. Avrupa ve Amerika dahil pek çok yerde gençler daha kendi ülkelerinin haritadaki yerini gösteremezken, ayak sesleri yalnızca Türkiye’yi değil kıtaları inleten TEKNOFEST Gençliği yeni projelerle, yeni tekliflerle dünyaya rol model oluyor. Velhasıl önümüze konulan bentleri yıkarak, her alanda gümbür gümbür geliyor, destanlaşıyor, yeni ve güçlü Türkiye’yi adım adım inşa ediyoruz.”

“Türkiye’nin dört bir yanı 5G altyapısıyla donatıldı”

Bu başarılarda emeği geçen tüm kurumları, firmaları, sivil toplum kuruluşlarını, mühendisleri ve özellikle de gençleri ayrı ayrı tebrik eden Erdoğan, “Bugün milletimizin hizmetine sunacağımız 5G teknolojisiyle, bu başarılarımıza bir yenisini daha eklemenin haklı gururunu yaşıyoruz. 5G’nin hazırlıklarını 2016’da başlattık, 2018’de ilk testlerimizi yaptık, 2019’dan sonra da Gazi Meclisi’mizde, stadyumlarımızda ve geniş katılımlı organizasyonlarımızda pilot uygulama olarak kullanıma açtık.” diye konuştu.

Yaygın kapsama hedefiyle kırsal bölgelerden şehir merkezlerine kadar Türkiye’nin dört bir yanını 5G altyapısıyla donattıklarını dile getiren Erdoğan, “Böylece çok geniş bir alanda hem yüksek hız hem de yüksek kapasiteyi aynı anda sunabilecek bir sistemler manzumesi oluşturduk. Başlangıçta 81 il merkezimizde devreye alacağımız 5G’yi, iki sene içinde ülkemizin her karışında hizmete sunacağız.” bilgisini paylaştı.

Şebeke altyapısında mümkün olan en yüksek seviyede yerli ve milli ürün kullanımını hedeflediklerini vurgulayan Erdoğan, “İşletmecilerimiz yıllara göre artacak şekilde ilk etapta yüzde 60 oranında yerli malı, belgeli ürün, yüzde 30 oranında milli haberleşme ürününü kullanacak. Devamında bu rakamlar peyderpey arttırılabilecek.” sözlerini sarf etti.

“İletişim hızımız tam 10 kat artıyor​​​​​​​”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 5G’nin neler getireceğini genel hatlarıyla paylaşmak istediğini söyleyerek, şunları kaydetti:

“Beşinci nesil mobil haberleşme altyapısı, yüksek hız, düşük gecikme süresi ve geniş bağlantı kapasitesi olmak üzere üç ana özelliğiyle öne çıkıyor. 5G, saniyede iki gigabyte veri aktarımıyla bir önceki nesle oranla 10 kata kadar daha yüksek veri hızına ulaşıyor, yani iletişim hızımız tam 10 kat artıyor. 4,5 veya 4G’de ortalama 30-40 milisaniye olan gecikme süresi, 5G ile bir milisaniyeye kadar düşüyor. Son olarak daha önce binlerle ifade edilen eş zamanlı bağlantı kapasitesi 5G ile milyonlarca cihaza erişiyor. Nesnelerin internetini çok daha verimli ve süratli hale getirecek bu sistemle kilometrekare başına milyonlarca cihaz aynı anda kesintisiz ve güvenli biçimde birbiriyle irtibat kurabilecek.

5G’yi diğerlerinden ayıran bir diğer önemli ayrıntı da bulut tabanlı ve yazılım odaklı çekirdek mimarisidir. Bu özellik şebekeyi daha esnek, daha akıllı ve ihtiyaca göre şekillenebilen bir yapıya kavuşturuyor. 5G ile birlikte iletişimin sadece hızlanmakla kalmadığı, aynı zamanda bütünüyle şekil değiştirdiği bir dönemin kapılarını aralıyoruz.”

Vatandaşların, 5G ile internet kullanımında yüksek hızlarla tanışacağını belirten Erdoğan, “Sabit internetin ulaşamadığı yerlerde sabit, kablosuz erişim sayesinde fiber hızına yakın bir deneyim sunulacak. Aynı fiziksel altyapı üzerinde farklı sektörlere ait sanal ağlar kurulabilecek.” dedi.

Böylelikle sağlık, üretim, lojistik ve güvenlik gibi birbirinden farklı alanlarda ihtiyaca özel hizmetler verilebileceğini aktaran Erdoğan, “Kurumlar, kendi yerleşkeleri veya tesisleri içinde kendilerine özel, güvenli ve düşük gecikmeli şebekeler kullanabilecek. Verinin merkeze gitmeden, kaynağa en yakın noktada işlenmesi mümkün olacağı için karar alma ve tepki verme süreleri ciddi şekilde kısalacak. Diğer taraftan mobil iletişimde ve dijital hizmetlerde bekleme süreleri azalırken, gigabyte hızları artacak, evde, işte veya hareket halindeyken daha güçlü ve kesintisiz bir bağlantı standardı oluşacak.” diye konuştu.

“Üretkenliğin zirveye ulaştığı yeni bir döneme giriyoruz”

Erdoğan, 5G ile gerçek zamanlı bağlantı gerektiren uygulamaların daha stabil çalışacağı bilgisini verdi.

Asıl önemli değişimin üretimde yaşanacağını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Akıllı sensörler, robotik sistemler ve üretim hatlarının gerçek zamanlı verilerle yönetildiği, arızaların henüz oluşmadan tespit edilip üretkenliğin zirveye ulaştığı yeni bir döneme giriyoruz.” diye konuştu.

Erdoğan, fabrikaların daha çevik, verimli ve rekabetçi hale geleceğini ifade ederek, “Organize sanayi bölgelerinde, limanlarda, büyük tesislerde ve kritik üretim tesislerinde münhasır 5G şebekeleri yaygınlaşacak. Bu dönüşüm ise hiç şüphesiz Türkiye’nin yüksek katma değerli üretim kapasitesinde çarpan etkisi oluşturacak.” ifadelerini kullandı.

KOBİ’lerden büyük sanayi kuruluşlarına kadar tüm işletmeler için yeni iş modellerinin önünün açılacağını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, ulusal iş markalarının yurt dışı pazarlardaki rekabet gücünün daha da pekişeceğini, sağlıkta uzaktan müdahale imkanlarının gelişeceğini vurguladı.

Erdoğan, gerçek zamanlı görüntü aktarımı ve kritik sistemlerin eş zamanlı çalışmasının yaygınlaşacağını belirterek, şunları kaydetti:

“Ultra düşük gecikme kapasitesi sayesinde, örneğin bir doktor hastasını yüzlerce kilometre öteden ameliyat edebilecek, hastaların durumu mesafe engeline takılmadan anlık şekilde ve uzaktan izlenebilecek. Ulaşımda araçlar altyapı ve trafik sistemleri anlık veri paylaşabilecek, böylece yollar daha güvenli olacak, can kayıpları inşallah azalacak. Eğitimde artırılmış gerçeklik, sanal laboratuvar, simülasyon ve gerçek zamanlı etkileşim daha fazla kullanılacak. Tarımda, akıllı tarım uygulamalarıyla daha sürdürülebilir ve yüksek verimli bir üretim sağlanacak. Daha fazla veriyi daha düşük enerji üretimiyle taşıyabilen 5G ile kamu hizmetlerinde ve akıllı şehirlerde milyonlarca sensörle donatılmış altyapılar sayesinde enerji, su, ulaşım sistemleri anlık yönetilebilecek. Bu da hem hizmet kalitesini artıracak hem de kaynak kullanımında önemli bir tasarrufu beraberinde getirecek.”

“Siber riskleri daha da azaltacağız”

5G ile güvenlik alanında da yeni kazanım ve avantajlar elde edileceğinin altını çizen Erdoğan, şu açıklamalarda bulundu:

“Yeni nesil altyapımızın şebeke dilimleme özelliğiyle farklı kullanım alanlarına mahsus güvenlik politikalarını uygulama imkanı bulacağız. Uç bilişim yaklaşımı marifetiyle verinin kaynağa yakın işlenmesi sayesinde siber riskleri daha da azaltacağız. Kolluk kuvvetlerimizin sahada kullandığı sistemler 5G altyapısıyla çok daha etkin, hızlı ve öngörülebilir bir yapı arz edecek. Kent Güvenlik Yönetim Sistemi’nden Plaka Tanıma Sistemi’ne, hudut kapısı sisteminden narkotik UYUMA sistemine, suç analiz uygulamasından KADES’e, polis teşkilatlarımızın suç ve suçluyla mücadelesinde kullanılan sistemlerin işlevselliği daha da artmış olacak.”

“Çok geniş bir yelpazede olumlu etkilerini göreceğimiz 5G’nin ülkemize ve milletimize hayırlı uğurlu olmasını diliyorum” ifadesini kullanan Erdoğan, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, iletişim operatörleri ve 5G’nin hayata geçirilmesinde emeği olan herkese teşekkür etti.

Törenden notlar

Törende, milli sporcular Mete Gazoz, Yusuf Dikeç ve Toprak Razgatlıoğlu’nun da yer aldığı 5G’nin reklam filmi izletildi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, üzerinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da imzası olan, Türkiye’nin dört bir yanını 5G ile birbirine bağlayan, güçlü altyapının simgesi Türkiye haritasının anlamını temsil eden plaketi Cumhurbaşkanı Erdoğan’a takdim etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha sonra 5G teknolojisi ile Bitlis, Çanakkale, İstanbul, Hatay, Rize ve Mardin valileri ile canlı bağlantı kurdu.

Programda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın tablet ekranından butona basmasıyla Türkiye’de 5G teknolojisine geçildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç, Vodafone Türkiye Genel Müdürü Engin Aksoy ve Türk Telekom Genel Müdürü Ebubekir Şahin eşlik etti.

Törene, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, AK Parti Genel Başkanvekilleri Efkan Ala ve Mustafa Elitaş, HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu, DSP Genel Başkanı Önder Aksakal, AK Parti Genel Sekreteri Eyyüp Kadir İnan, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım, AK Parti genel başkan yardımcıları, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, eski ulaştırma ve altyapı bakanları ile çok sayıda davetli katıldı.

Şirketin değerlendirmesine göre, 2029 yılına kadar kuantum bilgisayarlar bugünkü kriptografik sistemleri zorlayabilecek seviyeye ulaşabilir. Bu durum, internet altyapısında kullanılan şifreleme yöntemlerinin ve dijital imza sistemlerinin kırılabilir hale gelmesi anlamına geliyor.

“Şimdi topla, sonra çöz” tehdidi büyüyor

Uzmanlara göre tehlike yalnızca gelecekte ortaya çıkacak bir riskten ibaret değil. Halihazırda siber saldırganların, bugün çözemeyecekleri şifreli verileri depolayıp ileride daha güçlü kuantum bilgisayarlarla çözme ihtimali bulunuyor.

“Store now, decrypt later” (şimdi topla, sonra çöz) olarak adlandırılan bu yöntem, özellikle devlet kurumları, bankalar ve büyük teknoloji şirketleri için uzun vadeli veri güvenliği açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor.

Yeni dönem: Post-kuantum kriptografi

Google, bu risklere karşı çözüm olarak “post-kuantum kriptografi” adı verilen yeni nesil şifreleme sistemlerine geçişin hızlandırılması gerektiğini vurguluyor. Şirket, mevcut güvenlik altyapılarının bu dönüşüme hazırlanmasının artık ertelenemez bir gereklilik olduğunun altını çiziyor.

Benzer şekilde Birleşik Krallık Ulusal Siber Güvenlik Merkezi de kurumlara açık bir takvim sundu. Buna göre, kritik sistemlerin kuantum dayanıklı şifreleme altyapılarına geçiş sürecinin 2035 yılına kadar tamamlanması öneriliyor.

Siber güvenlikte yeni kırılma kapıda

Uzmanlar, kuantum bilgisayarların henüz yaygın kullanımda olmamasına rağmen, etkilerinin şimdiden planlanması gereken bir seviyeye ulaştığını belirtiyor. Özellikle uzun süre gizli kalması gereken veriler için risk bugünden başlamış durumda.

Bu gelişmeler, önümüzdeki yıllarda dijital güvenlik anlayışının köklü biçimde değişeceğine işaret ediyor.

CERN bünyesinde yürütülen deneylerde, “Xi-cc⁺” (Xi-cc-plus) adı verilen parçacığın özellikleri daha net biçimde ortaya kondu.

Xi-cc⁺ nedir?

Xi-cc⁺, baryon adı verilen parçacık ailesine ait. Bu grup, proton ve nötron gibi atom çekirdeğini oluşturan parçacıkları da kapsıyor.

Ancak Xi-cc⁺’yi özel kılan, içerdiği kuark yapısı:

• 2 adet “charm” (tılsım) kuark
• 1 adet “down” (aşağı) kuark

Bu yapı, onu klasik protondan oldukça farklı kılıyor.

Protondan 4 kat daha ağır

Araştırmalara göre Xi-cc⁺ parçacığı, protondan yaklaşık dört kat daha ağır.

Ayrıca bu parçacık son derece kısa ömürlü; oluştuğu anda hızla başka parçacıklara ayrışıyor. Bu nedenle tespiti ve ölçümü oldukça karmaşık deneyler gerektiriyor.

Evrenin temel kuvvetlerine ışık tutuyor

Bilim insanlarına göre bu tür parçacıkların incelenmesi, özellikle “güçlü nükleer kuvvet” olarak bilinen ve atom çekirdeğini bir arada tutan temel kuvvetin daha iyi anlaşılmasını sağlıyor.

Bu çalışmalar aynı zamanda evrenin ilk anlarını anlamaya yönelik araştırmalara da katkı sunuyor.

“Yeni parçacık” değil, önemli bir ilerleme

Uzmanlar, Xi-cc⁺’nin tamamen bilinmeyen bir parçacık olmadığını, ancak bu alandaki gözlemlerin daha hassas hale gelmesinin önemli bir bilimsel ilerleme olduğunu belirtiyor.

Bu nedenle gelişme, “devrimsel bir keşif”ten ziyade, parçacık fiziğinde kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Yapay zekâ teknolojileri her geçen gün daha ileri bir noktaya taşınırken, bilim insanlarının yayımladığı yeni bir çalışma bu alanda çarpıcı bir eşiğe işaret etti.

arXiv platformunda yayımlanan “Hyperagents” başlıklı araştırma, yapay zekânın yalnızca verilen görevleri yerine getirmekle sınırlı kalmayıp kendi gelişim yöntemlerini de yeniden şekillendirebildiğini ortaya koydu.

Yapay zekâ artık kendini yeniden yazabiliyor

Araştırmaya göre geliştirilen yeni sistem, iki temel yapıdan oluşuyor:

• görevleri yerine getiren ana yapay zekâ
• bu yapının nasıl gelişeceğini belirleyen “meta” sistem

Bu iki katmanın birlikte çalışmasıyla ortaya çıkan “Hyperagent” modeli, yapay zekânın kendi öğrenme süreçlerini optimize edebilmesine imkân tanıyor.

Bu durum, klasik yapay zekâ modellerinden farklı olarak sistemin sadece öğrenmesini değil, nasıl öğrendiğini de değiştirebilmesi anlamına geliyor.

Gelişim hızı katlanabilir

Uzmanlara göre bu yaklaşımın en kritik yönü, yapay zekâ gelişiminin lineer olmaktan çıkıp üstel bir hız kazanma ihtimali.

Bugüne kadar yapay zekâ sistemleri belirli görevlerde iyileştirilirken, bu yeni model sayesinde sistemler kendi gelişim süreçlerini de optimize edebilecek. Bu da teknolojinin beklenenden çok daha hızlı ilerlemesine yol açabilir.

Kontrol ve güvenlik tartışmaları yeniden gündemde

Yeni modelin sunduğu potansiyel kadar beraberinde getirdiği riskler de dikkat çekiyor.

Yapay zekânın kendi karar alma ve gelişim mekanizmalarını değiştirebilmesi, özellikle güvenlik ve kontrol konularında yeni tartışmaları beraberinde getiriyor. Uzmanlar, bu tür sistemlerin dikkatli şekilde test edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Henüz kesinleşmiş bir sonuç değil

Araştırmanın, bilim dünyasında açık erişimli bir platform olan arXiv’te yayımlandığı ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmediği belirtiliyor.

Bu nedenle çalışma, kesinleşmiş bir bilimsel sonuçtan ziyade ön araştırma (preprint) niteliği taşıyor.

Kaynak: https://arxiv.org/abs/2603.19461

Japonya Uzay Araştırma Ajansı’nın (JAXA) Hayabusa-2 göreviyle Dünya’ya getirilen Ryugu asteroidine ait örnekler, bilim dünyasında heyecan yaratan bir keşfe sahne oldu. Yapılan analizlerde, DNA ve RNA’nın temel yapı taşlarını oluşturan beş kanonik nükleobazın tamamı ilk kez bu kadar net şekilde tespit edildi.

Araştırmada; adenin, guanin, sitozin, timin ve urasil gibi yaşamın genetik temelini oluşturan moleküllerin Ryugu örneklerinde bulunduğu açıklandı.

Uzayda Hayatın Kimyasal Temeli Olabilir

Bilim insanlarına göre bu bulgu, yaşamın yapı taşlarının yalnızca Dünya’da oluşmadığını, aksine uzay ortamında da doğal süreçlerle meydana gelebileceğini gösteriyor.

Özellikle Ryugu’dan alınan örneklerin Dünya atmosferine hiç maruz kalmamış olması, sonuçların güvenilirliğini artırıyor. Bu da söz konusu organik moleküllerin gerçekten uzay kökenli olduğunu güçlü şekilde destekliyor.

Asteroidler Dünya’ya “Yaşam Taşıyıcı” Olabilir

Araştırma, daha önce incelenen meteoritler ve diğer asteroid örnekleriyle karşılaştırıldığında, bu tür organik bileşiklerin Güneş Sistemi’nde yaygın olabileceğini ortaya koyuyor.

Bu durum, “panspermia” olarak bilinen ve yaşamın tohumlarının uzaydan Dünya’ya taşındığını öne süren teoriyi yeniden gündeme taşıdı.

Bilim Dünyasında Yeni Bir Dönem Başlayabilir

Uzmanlar, bu keşfin yalnızca Dünya’daki yaşamın kökenini anlamak açısından değil, aynı zamanda evrende başka yaşam formlarının varlığına dair araştırmalar için de kritik öneme sahip olduğunu belirtiyor.

Ryugu’dan gelen bu veriler, gelecekte Mars, Bennu ve diğer asteroid görevlerinden elde edilecek örneklerle birlikte değerlendirildiğinde, yaşamın evrensel olup olmadığı sorusuna daha net cevaplar verilmesini sağlayabilir.

Kaynak: https://www.sci.news/space/five-canonical-nucleobases-ryugu-samples-14627.html

Anthropic firması tarafından geliştirilen yapay zeka modeli Claude’un üreticisi ile Pentagon arasındaki anlaşmazlık sürüyordu. Pentagon, şirketten teknolojideki tüm güvenlik önlemlerinin kaldırılmasını ve sınırsız erişim sağlanmasını talep etmişti. Anthropic, taleplere yanıt olarak bu koşulları kabul edemeyeceklerini bildirmişti.

OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman, anlaşmayı duyurarak, modellerin Pentagon’un gizli ağlarında kullanılacağını açıkladı. Altman, anlaşmanın OpenAI’nin “yurt içinde kitlesel gözetimi yasaklama” ve “güç kullanımında insan sorumluluğunu esas alma” ilkeleriyle uyumlu olduğunu belirtti.

Anlaşma sonrası bazı ABD kullanıcıları, ChatGPT aboneliklerini iptal etti.

Öte yandan, OpenAI Yönetim Kurulu Başkanı Greg Brockman ve eşi Anna Brockman’ın geçen yıl Donald Trump’ın seçim kampanyasına 25 milyon dolar bağış yaptığı kaydedildi.

Kaynak: RSS

Yeni bir yapay zeka (AI) düşünce deneyi, 2028 yılına kadar küresel işgücü piyasası ve ekonomik yapıda ciddi sarsıntılar yaşanabileceğini ortaya koydu. Senaryoya göre AI kaynaklı işten çıkarmalar, tüketimin düşmesine ve sosyal huzursuzluğa yol açarak ekonomik döngüyü olumsuz etkileyebilir.

AI İş Kaybı Döngüsü Ekonomiyi Sarsabilir

2028’i esas alan bu kurgusal “küresel zeka krizi” senaryosunda, şirketlerin insan emeğini AI ile hızla değiştirmesi sonucu işten çıkarmalar 2026’da başlıyor olarak tasvir ediliyor. Özellikle beyaz yakalı çalışanların yerini daha yetkin yapay zeka ajanlarının almasıyla birlikte işsizlik oranı yüzde 10’un üzerine çıkıyor.

Senaryoya göre:

• AI destekli otomasyon yükseliyor ve müşteri harcamaları azalıyor.

• Tüketicilerin alım gücünün düşmesi, ekonomik durgunluğu tetikliyor.

• Toplumsal gerilimler ve “sosyal çalkantı” riski büyüyor.

Senaryo Gerçek mi, Tartışma mı?

Uzmanlar bu “AI kıyameti” senaryosunun bir düşünce deneyi olduğunu vurguluyor. Tartışmaların merkezinde, yapay zekanın ekonomik faydaları ile olası riskleri arasında nasıl bir denge kurulacağı bulunuyor.

Uzmanlar ve Piyasa Tepkisi

Düşünce deneyinin etkileri sadece teoride kalmadı; finans piyasalarında kısa süreli dalgalanmalara neden oldu. Bazı endeksler düşüş yaşarken, ekonomistler böyle senaryoların spekülatif olduğunu ve mevcut verilerle doğrudan bağlantılı olmadığını belirtiyorlar.

Bir diğer tartışma ise teknolojinin ekonomiye nasıl uyum sağlayacağı ve bu süreçte iş gücünün dönüşümü üzerine odaklanıyor. AI destekli sistemler yeni fırsatlar yaratabilir, ancak bu dönüşümün yönetilmesi gerekecek.

1 ila 2 metre yüksekliğindeki alçak sırtlar ve aralarındaki kumlu çukurlardan oluşan boxwork yapıları kilometreler boyunca yüzeyi çapraz şekilde kesiyor. Bilim insanlarına göre bu desenler, Mars’ta yeraltı suyunun tahmin edilenden daha geç dönemlere kadar akmış olabileceğini gösteriyor.

Ana kayadaki büyük çatlaklardan geçen yeraltı suyunun mineral birikintileri bıraktığı, zamanla bu bölgelerin sertleştiği; mineralce zayıf alanların ise rüzgâr erozyonuyla aşınarak çukurlara dönüştüğü değerlendiriliyor.

Dünya’dakilerden Daha Büyük ve Karmaşık

Dünya’da da benzer boxwork oluşumları bulunuyor ancak genellikle birkaç santimetre boyutunda ve mağara ortamlarında görülüyor. Mars’taki yapılar ise hem daha büyük hem de daha karmaşık bir yapıya sahip.

Curiosity bu bölgeye ulaşmadan önce, söz konusu yapıların yakından nasıl göründüğü ve nasıl oluştuğu bilinmiyordu.

Gözden Kaçmasın

NASA’nın Dev Roketi Testi Geçemedi: Güvenlik Alarmı

Haberi görüntüle

Zorlu Arazi, Kritik Bulgular

Yaklaşık 899 kilogram ağırlığındaki rover, dar sırtlar üzerinde ilerlerken teknik açıdan zorlu bir süreç yaşadı. Araştırmalar, Curiosity’nin tırmanmayı sürdürdüğü 5 kilometre yüksekliğindeki Sharp Dağı’nda yürütülüyor.

Dağın her katmanı, Mars’ın farklı iklim dönemlerine ait izler taşıyor. Araç yükseldikçe, suyun zamanla azaldığı ancak aralıklı olarak daha nemli dönemlerin yaşandığına dair bulgular artıyor.

Çatlaklar ve Gizemli Nodüller

Yörünge görüntülerinde daha önce dikkat çeken koyu çizgilerin, yeraltı suyunun kaya çatlaklarından sızarak oluşturduğu mineral yoğunlaşmaları olduğu Curiosity’nin yakın incelemeleriyle doğrulandı.

Araç ayrıca “nodül” adı verilen pütürlü yapılar keşfetti. Bu oluşumlar geçmişte yeraltı suyu bulunduğunun güçlü göstergeleri olarak kabul ediliyor. Ancak nodüllerin merkezi çatlakların yakınında değil, sırtların yan duvarlarında ve çukurlarda bulunması bilim insanlarını şaşırttı.

Gözden Kaçmasın

NASA Jüpiter’in Gerçek Boyutunu Ortaya Çıkardı: “Ders Kitapları Güncellenecek”

Haberi görüntüle

Organik Bileşik Arayışı

Curiosity, robotik kolundaki matkapla kayalardan örnek alarak analiz yapıyor. Boxwork bölgesinden alınan örneklerde sırtlarda kil mineralleri, çukurlarda ise karbonat mineralleri tespit edildi.

Son alınan örnek “ıslak kimya” yöntemiyle incelendi. Bu teknik, yaşamın yapı taşları arasında yer alan karbon bazlı organik bileşiklerin tespitini kolaylaştırıyor.

Curiosity’nin mart ayında boxwork bölgesinden ayrılarak sülfat mineralleri açısından zengin katmanlara ilerlemesi planlanıyor. Bilim insanları, bu çalışmalarla Mars’ın milyarlarca yıl önceki iklim değişimini daha ayrıntılı biçimde ortaya koymayı hedefliyor.

Deney Tasarımı: 6 Gün, Her Gün 30 Dakika

Katılımcı, altı gün boyunca her gün 30 dakika süren görevleri tamamladı. Çalışma, bir kişinin yabancı bir ülkeye bırakıldığında dili doğal yollarla çözümleme sürecini simüle edecek şekilde kurgulandı.

Araştırmacılar özellikle “çapraz durumsal öğrenme” (cross-situational learning) yöntemini inceledi. Bu yöntem, beynin tekrar eden kelime ve yapı kalıplarını istatistiksel olarak analiz ederek anlam çıkarmasına dayanıyor.

Rebuschat’a göre insan beyni, çevresindeki dilsel örüntüleri düşündüğümüzden çok daha hızlı tespit edebiliyor. Ancak bu öğrenme çoğu zaman belirsizlik içinde ve doğrudan geri bildirim olmadan gerçekleşiyor.

Portekizce Bölümü: Kalıpları Tanıma Avantajı

Deneyin Portekizce kısmında katılımcıdan, duyduğu cümleyi iki farklı animasyon sahnesiyle eşleştirmesi istendi. Üç günün sonunda doğruluk oranı yüzde 90-100 seviyesine ulaştı.

Uzmanlara göre bu başarıda daha önce Fransızca ve İspanyolca öğrenmiş olmanın etkisi büyük. Beyin, benzer dil ailelerinden gelen kalıpları daha hızlı eşleştirerek anlam üretmeye başlıyor. Yani öğrenme süreci, tamamen sıfırdan başlamakla aynı değil.

Mandarin Bölümü: Tonlamanın Zorluğu

Mandarin testinde ise ton temelli “sözde kelimeler” kullanıldı. Mandarin’de ton farklılıkları kelime anlamını değiştirdiği için katılımcının ton algısı ölçüldü.

• İlk oturumda doğruluk: %75

• Üçüncü gün sonunda: %80

• Sesli üretim testinde artış: %38’den %55’e

Bu sonuçlar şans seviyesinin üzerinde olsa da, tonlu dillerde ses üretiminin algıya kıyasla daha zor geliştiğini gösterdi.

Hızlı Öğrenme Var, Akıcılık Ayrı Bir Seviye

Deney, beynin yeni dil kalıplarını kısa sürede tanıyabildiğini doğruluyor. Ancak uzmanlara göre bu durum “akıcılık” anlamına gelmiyor.

Gerçek akıcılık için:

• Sürekli maruz kalma

• Sosyal etkileşim

• Aktif konuşma pratiği

• Anında geri bildirim

• Kültürel bağlam bilgisi

gerekiyor. Bu süreç aylar hatta yıllar sürebiliyor.

Örnek olarak ABD’deki Defense Language Institute Foreign Language Center veriliyor. Yoğun ve günde 7 saate varan eğitime rağmen mesleki yeterlilik için yaklaşık 64 hafta gerekiyor.

Teknoloji Süreci Hızlandırabilir mi?

Sohbet robotları, sanal gerçeklik uygulamaları ve mikro öğrenme sistemleri pratik açısından önemli avantajlar sunuyor. Ancak uzmanlara göre kültürel nüanslar, deyimsel ifadeler ve bağlamsal anlamlar hâlâ insan etkileşimiyle daha etkili öğreniliyor.

Monaghan’ın vurguladığı önemli nokta şu:
Bir dili konuşmak ile o dili tüm incelikleriyle anlamak aynı şey değil.

Sonuç: 30 Günde Akıcılık Gerçekçi Değil

Deney, beynin yeni bir dili istatistiksel kalıp analizi yoluyla hızla kavrayabileceğini gösteriyor. Ancak sosyal medyada sıkça vaat edilen “30 günde akıcı konuşma” iddiası bilimsel verilerle desteklenmiyor.

Yeni bir dilde temel kalıpları tanımak mümkün.
Gerçek akıcılık ise disiplinli, uzun vadeli ve etkileşim temelli bir süreç gerektiriyor.

Kaynak: gazeteoksijen.com

]]> https://besniekspres.com/yasam/bbc-deneyi-inceledi-30-gunde-dil-ogrenmek-gercekten-mumkun-mu/feed/ 0