Mars’ta 14 yıldır araştırmalarını sürdüren NASA’nın Curiosity keşif aracı, Kızıl Gezegen’in jeolojik geçmişine ışık tutabilecek dikkat çekici görüntüler gönderdi.
Curiosity’nin çektiği 360 derecelik panoramada, yüzeyin göz alabildiğine bal peteğini andıran küçük çokgen yapılarla kaplı olduğu görüldü. NASA bilim insanları, benzer oluşumlara daha önce de rastlandığını ancak hiçbir bölgede bu yoğunlukta görülmediğini açıkladı.
Görüntüler Valle Grande’de kaydedildi
Yeni keşif, Curiosity’nin Sharp Dağı üzerindeki “Valle Grande” adı verilen geniş bir Mars vadisine tırmanmaya başladığı sırada yapıldı.
Panoramik görüntüler, görevin 4 bin 930’uncu ve 4 bin 931’inci Mars günleri olan 19 ve 20 Haziran 2026 tarihlerinde kaydedildi. Çokgen biçimli çatlakların yalnızca düz araziyi değil, yakınlardaki kayalık yapıların çevresini de kapladığı belirlendi.
NASA’nın “Miraflores” adını verdiği, yaklaşık 6 metre yüksekliğindeki ve üzeri kalın bir kum tabakasıyla örtülü tepeciğin çevresinde de aynı yapılara rastlandı.
Ateş topu gecesi geliyor: Türkiye’den de izlenebilecek
Her biri yalnızca birkaç santimetre büyüklüğünde
Görüntüler ilk bakışta dev şekiller izlenimi oluştursa da NASA’nın ölçümlerine göre çokgen çatlakların her biri yaklaşık 4 ila 8 santimetre genişliğinde.
Bu küçük yapıların yüzlerce kez tekrarlanarak geniş bir araziyi kaplaması, Mars yüzeyinde adeta dev bir bal peteği görünümü meydana getiriyor.
Curiosity görevinin proje bilimcisi Ashwin Vasavada, Mars’ta bugüne kadar çok sayıda etkileyici manzara gördüklerini ancak karşılaştıkları bu “poligon denizinin” kendilerini hayrete düşürdüğünü belirtti.
Kuruyan çamurun izleri olabilir
Bilim insanları, Mars’ta daha önce bulunan bazı çokgen yapıların geçmişteki çamur tabakalarının kuruyarak çatlaması sonucunda oluştuğunu belirlemişti. Yeni keşfedilen yapıların kökeni ise henüz kesin olarak açıklanamadı.
Bal peteğini andıran yüzey dokusunun oluşumunda birden fazla jeolojik sürecin etkili olabileceği değerlendiriliyor. Bunlar arasında sıcak ve soğuk dönemlerin art arda yaşanması, ıslak zeminin kuruması ve tortuların yer altında sıkışırken içlerindeki suyu dışarı atması bulunuyor.
Bilim ekibi, Curiosity’nin yaptığı şekil, boyut ve kimyasal bileşim ölçümlerini inceleyerek yapıların nasıl meydana geldiğini belirlemeye çalışacak.
Mars’ın sulu geçmişine ışık tutabilir
Curiosity’nin araştırma yaptığı Sharp Dağı’nın alt kesimlerinde milyarlarca yıl önce göllerin ve akarsuların bulunduğu düşünülüyor. Keşif aracı, 2014 yılından bu yana yaklaşık 5 kilometre yüksekliğindeki dağın katmanları arasında ilerleyerek Mars’ın farklı iklim dönemlerini araştırıyor.
Curiosity daha önce bölgede Mars’ın sulu geçmişinden kalan kimyasal izler ile RNA ve DNA’nın öncüleri olduğu düşünülen karbon temelli moleküller tespit etmişti.
Bilim insanları bu organik moleküllerin biyolojik mi yoksa jeolojik süreçlerle mi oluştuğunu henüz bilmiyor. Ancak bulgular, Mars’ın geçmişte mikrobiyal yaşamı destekleyebilecek suya, kimyasal bileşenlere ve besinlere sahip olduğunu gösteriyor.
Curiosity 14 yıldır Mars’ta görev yapıyor
Curiosity, 5 Ağustos 2012’de Mars’taki Gale Krateri’ne iniş yaptı. Keşif aracı bugüne kadar saf kükürt kristalleri, parlak gök taşları ve gezegenin geçmiş çevre koşullarını anlamaya yardımcı olan çok sayıda jeolojik oluşum keşfetti.
Yeni bulunan çokgenlerle kaplı geniş alanın, Mars’ın milyarlarca yıl önce yaşadığı iklim değişimleri ve su döngüsü hakkında yeni bilgiler sağlaması bekleniyor.