Yeraltı Suyuna Dair Güçlü İzler
1 ila 2 metre yüksekliğindeki alçak sırtlar ve aralarındaki kumlu çukurlardan oluşan boxwork yapıları kilometreler boyunca yüzeyi çapraz şekilde kesiyor. Bilim insanlarına göre bu desenler, Mars’ta yeraltı suyunun tahmin edilenden daha geç dönemlere kadar akmış olabileceğini gösteriyor.
Ana kayadaki büyük çatlaklardan geçen yeraltı suyunun mineral birikintileri bıraktığı, zamanla bu bölgelerin sertleştiği; mineralce zayıf alanların ise rüzgâr erozyonuyla aşınarak çukurlara dönüştüğü değerlendiriliyor.
Dünya’dakilerden Daha Büyük ve Karmaşık
Dünya’da da benzer boxwork oluşumları bulunuyor ancak genellikle birkaç santimetre boyutunda ve mağara ortamlarında görülüyor. Mars’taki yapılar ise hem daha büyük hem de daha karmaşık bir yapıya sahip.
Curiosity bu bölgeye ulaşmadan önce, söz konusu yapıların yakından nasıl göründüğü ve nasıl oluştuğu bilinmiyordu.
NASA’nın Dev Roketi Testi Geçemedi: Güvenlik Alarmı
Zorlu Arazi, Kritik Bulgular
Yaklaşık 899 kilogram ağırlığındaki rover, dar sırtlar üzerinde ilerlerken teknik açıdan zorlu bir süreç yaşadı. Araştırmalar, Curiosity’nin tırmanmayı sürdürdüğü 5 kilometre yüksekliğindeki Sharp Dağı’nda yürütülüyor.
Dağın her katmanı, Mars’ın farklı iklim dönemlerine ait izler taşıyor. Araç yükseldikçe, suyun zamanla azaldığı ancak aralıklı olarak daha nemli dönemlerin yaşandığına dair bulgular artıyor.
Çatlaklar ve Gizemli Nodüller
Yörünge görüntülerinde daha önce dikkat çeken koyu çizgilerin, yeraltı suyunun kaya çatlaklarından sızarak oluşturduğu mineral yoğunlaşmaları olduğu Curiosity’nin yakın incelemeleriyle doğrulandı.
Araç ayrıca “nodül” adı verilen pütürlü yapılar keşfetti. Bu oluşumlar geçmişte yeraltı suyu bulunduğunun güçlü göstergeleri olarak kabul ediliyor. Ancak nodüllerin merkezi çatlakların yakınında değil, sırtların yan duvarlarında ve çukurlarda bulunması bilim insanlarını şaşırttı.
Organik Bileşik Arayışı
Curiosity, robotik kolundaki matkapla kayalardan örnek alarak analiz yapıyor. Boxwork bölgesinden alınan örneklerde sırtlarda kil mineralleri, çukurlarda ise karbonat mineralleri tespit edildi.
Son alınan örnek “ıslak kimya” yöntemiyle incelendi. Bu teknik, yaşamın yapı taşları arasında yer alan karbon bazlı organik bileşiklerin tespitini kolaylaştırıyor.
Curiosity’nin mart ayında boxwork bölgesinden ayrılarak sülfat mineralleri açısından zengin katmanlara ilerlemesi planlanıyor. Bilim insanları, bu çalışmalarla Mars’ın milyarlarca yıl önceki iklim değişimini daha ayrıntılı biçimde ortaya koymayı hedefliyor.