Otomatik şanzımanlı araçların yaygınlaşmasıyla manuel vitesli otomobiller giderek azalırken, Japonya’daki Tohoku Üniversitesi bünyesinde yürütülen çalışma manuel vites kullanmanın beyin sağlığı üzerindeki olası etkilerini gündeme taşıdı.
Beynin ön prefrontal korteks bölgesini harekete geçiriyor
Araştırmaya göre manuel vitesli bir otomobili kullanırken debriyaja basmak, doğru vitesi seçmek, motor devrini takip etmek, gaz ve debriyaj arasındaki dengeyi sağlamak gibi işlemler aynı anda gerçekleştiriliyor.
Bu fiziksel ve zihinsel koordinasyonun; hafıza, dikkat, planlama ve karar verme süreçlerinde önemli rol üstlenen ön prefrontal korteks bölgesini daha yoğun biçimde harekete geçirdiği belirtildi.
Günlük bir zihinsel egzersiz olabilir
Çalışmayı yürüten, “beyin egzersizi” alanındaki çalışmalarıyla tanınan Profesör Ryuta Kawashima, manuel vites kullanımının beyin için düşük yoğunluklu ancak düzenli bir zihinsel egzersiz işlevi görebileceğini ifade etti.
Manuel araç kullanırken sürücünün yol şartlarını, aracın hızını ve motor devrini sürekli değerlendirmesi; aynı zamanda el ve ayak hareketlerini koordineli biçimde yönetmesi gerekiyor. Araştırmacılar, bu sürecin sürücünün dikkatini canlı tuttuğunu ve beynin birden fazla bölümünü aynı anda çalıştırdığını belirtiyor.
Bilişsel işlevlerin korunmasına yardımcı olabilir
Araştırmada, manuel vites kullanımının özellikle ilerleyen yaşlarda bilişsel işlevlerin korunmasına katkı sağlayabileceği değerlendirildi. Düzenli manuel araç kullanımının bunama riskini azaltabileceği öne sürülse de bu bulgunun doğrudan bir tedavi veya kesin koruma yöntemi olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Çalışma, manuel vites kullanımı ile beyin aktivitesi arasında olası bir ilişkiye işaret ediyor. Uzun vadeli etkilerin kesin olarak ortaya konulabilmesi için daha geniş katılımlı ve uzun süreli araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.
Manuel vitesli araçların sayısı azalıyor
Araştırmanın yayımlandığı dönemde manuel şanzımanlı araçların dünya genelindeki pazar payının giderek düştüğüne dikkat çekildi. Japonya’da satılan yeni otomobillerin yalnızca yüzde 1 ila 2’si manuel şanzımanlı araçlardan oluşurken, ABD’de bu oranın yüzde 1’in altında olduğu bildirildi.
Avrupa’nın bazı ülkelerinde manuel vites kullanımı daha yaygın olsa da otomatik ve elektrikli araçların artmasıyla manuel şanzımanların önümüzdeki yıllarda daha da azalması bekleniyor.
Araştırmanın sonuçları, manuel vitesli araç kullanmayı seven sürücülere otomobil tercihleri için yeni bir gerekçe daha sundu.